Z posiedzenia Rady Krajowej TKŚ
 
W Warszawie, 7 grudnia 2013 r., doroczne statutowe zebranie plenarne Rady Krajowej TKŚ im. Tadeusza Kotarbińskiego otworzył prezes Rady prof. Jerzy J. Wiatr, witając wszystkich przybyłych na posiedzenie. Gość spotkania prof. Renata Siemieńska w swoim wystąpieniu przedstawiła zebranym aktualną i złożoną zarazem problematykę określaną za j. angielskim pojęciem <gender>, pojęciem, które w swej istocie polega na  zapewnieniu kobietom równego prawa w dostępie do pracy, wynagrodzenia i statusu społecznego, prawa, które by nie dyskryminowało kobiet  i ich, obok macierzyńskiej, także roli w życiu społecznym. Profesor dokonała także analizy przyczyn histerycznej wręcz reakcji różnych przedstawicieli polskiego Kościoła rzymskokatolickiego na problematykę <gender>, stwierdzając, że jest ona odzwierciedleniem kryzysowych zjawisk w samym Kościele i próbą ?przykrycia? tych zjawisk poprzez wskazywanie na wszystko inne, co poza Kościołem, i co może Kościołowi rzekomo zaszkodzić. W pytaniach i dyskusji po tym wystąpieniu głos zabrali: Leonard Pełka, Anna Łabuś, Zbigniew Lipowiecki, Genowefa Klingiert, Zdzisław Słowik i Jerzy J. Wiatr. Do problematyki tej odniosła się w słowie końcowym profesor Renata Siemieńska.
Po przerwie zebrani przystąpili do części spotkania. poświęconej sprawom wewnętrznym Towarzystwa. Na wstępie głos zabrał wiceprezes Rady Krajowej dr Zdzisław Słowik, który przedstawił sprawozdanie o najważniejszych inicjatywach oraz działaniach Rady Krajowej i jej Prezydium w minionym roku działalności Towarzystwa. Zebrania Prezydium Rady Krajowej, organu kierowniczego w okresie kadencji, które odbywały się systematycznie co dwa- trzy miesiące, skupiały uwagę na najważniejszych kwestiach związanych  z otoczeniem działania Towarzystwa jak i sprawami wewnątrz Towarzystwa. Tak więc zastanawiano się nad sytuacją społeczno-polityczną w kraju i dokonywano jej oceny z perspektywy zarówno obywatelskiej, jak i statutowych powinności Towarzystwa. Odnotowywano rosnący wzrost konfliktu politycznego w kraju a wraz z tym wzrost roszczeń i pretensji Kościoła wobec społeczeństwa i państwa; wskazywano na widoczną często bezradność władz na wiele zjawisk i niepokojących faktów społecznych. Sformułowano postulat opracowania stosownego Stanowiska Rady Krajowej wobec tych różnych niepokojach nasz  ruch zjawisk i faktów i upowszechnienie go opinii publicznej. Prezydium Rady wraz z redakcją Res Humana rozwijały działalność programową, organizując w minionym roku dwie debaty (18 kwietnia i 15 października br.) poświęcone kolejno: zjawiskom nietolerancji w Polsce współczesnej oraz poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie: czym jest państwo wyznaniowe i czy jest nim III RP?. W obu debatach uczestniczyło grono wielu  znanych przedstawicieli świata nauki , a dorobek tych spotkań został zapisany i już opublikowany ( lub będzie niebawem opublikowany) w specjalnych suplementach wydawanych w Res Humana. Wiele ciekawych inicjatyw programowych podejmowały też oddziały Towarzystwa w kraju, np. w Krakowie, Radomiu czy Wrocławiu. Systematycznie ukazywało się czasopismo Towarzystwa ? Res Humana, co wymagało podejmowania wielu działań związanych także z pozyskiwaniem środków na realizację tej inicjatywy. Przedstawiciele naszego Towarzystwa uczestniczyli w wielu różnych spotkaniach organizowanych  przez Klub Parlamentarny SLD, Stowarzyszenie Kultury Europejskiej czy Staromiejski Klub Księgarza. W przypadku spotkania w związanego z 20.leciem podpisania konkordatu, Towarzystwo było jego współorganizatorem wraz z Klubem Parlamentarnym SLD i Polskim Stowarzyszeniem Racjonalistów. Do ważnych inicjatyw programowych należą też doroczne spotkania współorganizowane z krakowskim stowarzyszeniem KUŹNICA. W końcowej części wiceprezes RK wskazał na trudne problemy Towarzystwa: sprawą najważniejszą jest pozyskiwanie nowych sympatyków i członków, którzy zapewnią ciągłość naszego działania oraz sprawą niemniej ważną jest pozyskiwanie środków finansowych na działalność programową i organizacyjną. Następnie  rozpoczęła się dyskusja nad przedstawionym sprawozdaniem, w której go zabierali: Gabriel Ziewiec, Zbigniew Lipowiecki, Leonard Pełka oraz Genowefa Klingert i w której z uznaniem odnoszono się do działalności Rady w mijającym roku, a zarazem wskazywano na potrzebę bardziej ofensywnych działań Towarzystwa i np. wykorzystywanie Internetu do pozyskiwania nowych sympatyków naszego Towarzystwa.
Rada przyjęła do aprobującej wiadomości przedstawione sprawozdanie z działalności Prezydium Rady Towarzystwa w minionym roku. Rada Krajowa przyjęła też jednomyślnie: 1) Uchwałę o zwołaniu XII Zjazdu Krajowego Towarzystwa; 2) Stanowisko Rady WOBEC SYTUACJI SPOŁECZNO-POLITYCZNEJ W NASZYM KRAJU; 3) Uchwałę w sprawie podjęcia stosownych działań na rzecz eliminacji zjawisk dyskryminacji na tle światopoglądowym sformułowanych w załączniku do tej uchwały.
 
 
Państwo wyznaniowe: czym jest i czy jest nim III RP?

Poszukiwanie odpowiedzi na dwa powyższe pytania wypełniło debatę, jaka z inicjatywy Rady Krajowej Towarzystwa oraz Redakcji ?RES HUMANA? odbyła się 15 października 2013 r. w jednej z gościnnych sal konferencyjnych na Uniwersytecie Warszawskim.
Obszernego wprowadzenia do debaty dokonał prof. Jerzy J. WIATR, po czym głos zabierali: dr Ryszard BROŻYNIAK, mgr Napoleon KOSIŃSKI, mgr Anna ŁABUŚ, mgr Wacława MIELEWCZYK, prof. Stanisław OBIREK, prof. Dionizy TANALSKI, red. Jan TURNAU oraz sen. Andrzej WIELOWIEYSKI, a dr Zdzisław SŁOWIK, redaktor naczelny ?RES HUMANA?, zwięzłym podsumowaniem zakończył spotkanie. Debata wykazała złożoność podjętej problematyki ?państwa wyznaniowego?, uwydatniła przekonanie większości dyskutantów wykluczające jego dychotomiczne ujmowanie, pogląd o potrzebie szanowania istniejącej w wielu sferach jednostkowego życia człowieka określonej równowagi działań instytucji państwa i Kościoła oraz wskazała na potrzebę dostrzegania procesów, które prowadzić będą do realizacji w praktyce codziennego życia zasady wzajemnej autonomii państwa i Kościoła określonej w Konstytucji III RP.
W specjalnym suplemencie do następnegonumeru
(I 2014 r.) ?RES HUMANA? zostaną zamieszczone autoryzowane wypowiedzi uczestników spotkania oraz teksty przekazane przez osoby, które tego dnia nie uczestniczyły w debacie.
 
 
Wyróżnienie profesora Janusza Sztumskiego

W dniu 2 października 2013 r. Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie, podczas uroczystego spotkania, nadała profesorowi Januszowi SZTUMSKIEMU, wybitnemu socjologowi i wykładowcy akademickiemu, kierującemu w latach osiemdziesiątych tą zasłużoną uczelnią pedagogiczną, godność HONOROWEGO PROFESORA Uczelni.
Prof. Janusz Sztumski, którego studia i podręczniki, podejmujące z socjologicznej perspektywy problematykę elit społecznych, inteligencji, czy organizacji, a także kwestie dotyczące metodologii badań społecznych, jest wychowawcą wielu pokoleń polskiej inteligencji, w tym wielu pracowników nauki; był m.in. latach 2006?2009 członkiem Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego; od wielu też lat wspiera swoją myślą i radą działalność Towarzystwa Kultury Świeckiej im. Tadeusza Kotarbińskiego oraz jest cenionym Autorem naszego czasopisma.
Najserdeczniej gratulujemy Profesorowi Januszowi SZTUMSKIEMU tego szczególnego wyróżnienia i życzymy Mu zarazem dalszej, budzącej szacunek aktywności w służbie polskiej nauki i społecznego dobra.

Prezydium Rady Krajowej Towarzystwa Kultury Świeckiej
im. Tadeusza Kotarbińskiego
Redakcja ?RES HUMANA?
 
 
Nauczyciel na zakręcie!
 
TKŚ w Puławach zorganizował 17 września br. spotkanie lokalnych nauczycieli w naszej siedzibie. Temat spotkania, aktualny w obecnym czasie: ?Nauczyciel na zakręcie! Twoja sytuacja ekonomiczna i pedagogiczna dziś...?, oraz hasło skierowane nie tylko do nauczycieli: ?Inteligencja bez pracy! Twoja tragedia dziś, a jutro... Przyjdź!?. Przybyła grupa nauczycieli z przewodniczącym Związku Nauczycielstwa Polskiego regionu puławskiego Lucjanem Tomaszewskim. Pan Lucjan w swojej wypowiedzi, dość wnikliwie i merytorycznie zapoznał zebranych z sytuacją zatrudnienia nauczycieli w szkołach regionu, w aspekcie niżu demograficznego odczuwanego w całym kraju. Okazuje się, że ZNP w swoich strukturach praw i obowiązków posiada dość mocne prerogatywy broniące nauczycieli przed nieuzasadnionym zwolnieniem. Szkoły jednak w większości podlegają samorządom, a te ich funkcjonowanie, czy stan kadry uzależniają od własnych budżetów. Wytyczne MEN do co ilości uczniów w klasie pieczołowicie przestrzegają samorządowi włodarze, a to ich obliguje do działania. W tym przypadku Karta Nauczyciela i ZNP są bezradne. Niż demograficzny dotkliwie zredukował naszych pedagogów. Pojawia się zjawisko nepotyzmu, społecznie destrukcyjne, a wobec młodzieży niewychowawcze. Proponowanie zmiany kwalifikacji nauczycieli to czyn za pięć dwunasta, kompletnie nieprzygotowany. Wyraźne zaniedbanie oraz indolencja władz centralnych. Należy podkreślić, że zbliżający się niż demograficzny był nagłaśniany medialnie od lat. Jednak nie zaproponowano zaradczych koncepcji, które w perspektywie czasu zmniejszyłyby problem. W podobnym tonie padały uwagi i pytania od obecnych na spotkaniu. Słowem, nie zastosowano merytorycznej prewencji, mimo świadomości sytuacji. Organizator spotkania włączył do tematu środowisko inteligencji, również tej spoza szkolnictwa. Młodych intelektualistów, którzy kończą studia i pozostają ?wolni?. Ich status społeczny rażąco ubożeje, nie tylko o byt materialny, ale tej grupie społecznej zagraża ?analfabetyzm intelektualny?, ze względu na wieloletnią absencję zawodową. Przedstawiciele środowiska nauczycielskiego podkreslali też, że kapitalizm liberałów zdegradował aktywność obywatelską. Mój znakomity nauczyciel swego czasu rzekł: ?Wszystkie zawody jakie człowiek wykonuje, z czasem ulegają przemianom, niektóre zanikną. Nauczyciel będzie zawsze, aby kształcić i wychowywać człowieka, dopóki ludzkość istnieje". Wam, którzy decydujecie o losie NASZYCH Nauczycieli tą mądrość dedykuję.
 
 
Debata w Sejmie
 
W kolejną rocznicę podpisana umowy konkordatowej dnia 27 lipca 2013 r. w gmachu Sejmu miała miejsce dyskusja panelowa, podczas której dokonano oceny dotychczasowego funkcjonowania tego dokumentu. Debatowali m.in.: prof. Joanna Senyszyn, wiceprzewodnicząca SLD, prof. Jarosław Szymanek (Uniwersytet Warszawski), prof. Małgorzata Winiarczyk-Kossakowska (Uniwersytet Jana Kochanowskiego), dr Paweł Borecki (Uniwersytet Warszawski), dr Władysław Loranc (Towarzystwo Kultury Świeckiej im. Tadeusza Kotarbińskiego), Jacek Tabisz z Polskiego Stowarzyszenia Racjonalistów i Czesław Janik (Stowarzyszenie na rzecz Państwa Neutralnego Światopoglądowo ?Neutrum?). Przewodniczył szef SLD Leszek Miller.

 
 
 
Po Kongresie Lewicy

Prezydium Rady Krajowej TKŚ, które 19 czerwca 2013 r. obradowało w Warszawie, skupiło uwagę na wnioskach wynikających dla Towarzystwa z obrad Kongresu Lewicy Polskiej. Uznając to spotkanie za ważne wydarzenie w polskim życiu i niemniej ważne dla polskiej lewicy, stwierdzono, że jego waga wynika z rosnącej potrzeby takiej przebudowy polskiej sceny politycznej, którą cechować powinna zasada równowagi sił politycznych, z silną na tej scenie obecnością lewicy. Potrzebę takiej równowagi dyktuje nie tylko doświadczenie dojrzałych systemów demokratycznych wielu współczesnych państw europejskich, lecz także konieczność lepszego niż dotąd rozwiązywania w Polsce wielu ważnych problemów i wyzwań społecznych. Zwrócono zarazem uwagę, że powodzenie przesłania Kongresu zależeć będzie od tego w jakim stopniu Sojuszowi Lewicy Demokratycznej uda się zespolić różne środowiska polskiej lewicy. Towarzystwo Kultury Świeckiej będzie aktywnie uczestniczyło we wszystkich inicjatywach służących osiągnięciu tego celu, dziełu konsolidacji sił lewicy.
 
 
Spotkanie w Koszalinie

W ostatnich miesiącach br. członkowie Koszalińskiej Rady Regionalnej Towarzystwa Kultury Świeckiej spotykali się, aby rozważyć kilka problemów istotnych dla naszego ruchu, dla środowiska świeckich humanistów, ważnych także dla wzrostu kultury i wiedzy środowiska działania Towarzystwa. Zastanawiano się m.in. nad przemianami polskiej kultury i społecznych obyczajów, nad znaczeniem wyboru papieża Franciszka dla Kościoła katolickiego i jego zdolności rozumienia świata w jego wielorakim zróżnicowaniu, nad historią i rolą islamu we współczesnym świecie. Wprowadzenia do poszczególnych debat dokonywali kolejno działacze Rady, a wśród nich: dr Antoni JAŚKIEWICZ, prezes Rady Koszalińskiej, mgr Genowefa KLINGIERT, dr Zenon JONCA, mgr Łucja STACHOWIAK i mgr Zbigniew STAŃCZAK. Spotkania organizowane przez Koszalińską Radę Towarzystwa Kultury Świeckiej są wkładem humanistów świeckich w upowszechnianie wiedzy i kultury w społeczeństwie środkowego Wybrzeża.
 
 
Dama proletariatu. Maria Szyszkowska w Puławach
 
Członkowie Towarzystwa zaprosili do swojej siedziby w Puławach prof. Marię Szyszkowską, byłą senator, kandydatkę do Pokojowej Nagrody Nobla, z wykształcenia filozof, etyk. Wykładowcę na uczelni w Austrii oraz uczelni krajowych. Autorkę wielu prac z dziedziny historii organizacji ruchów lewicowych. Pani profesor jest gorącą orędowniczką humanizmu liberalnego, wobec jednostki ludzkiej osadzonej w realiach globalizacji. Jest zwolenniczką realizmu naukowego. Tematem spotkania był: ?Neoliberalizm, a psychika człowieka". Organizatorzy poczynili wiele wysiłku, aby na spotkanie przybyło jak największe grono mieszkańców miasta. Zaproszono prezydenta i panią wiceprezydent Puław, przewodniczących RM i RP, dyrektora IUNG, prezesów PSM i wiele osób funkcjonujących w Puławach. Zaproszono również władze SLD, nauczycieli i wiele innych osobistości. Nawet lokalną TVK. Niestety, mimo wyraźnego akcesu osoby te nie przybyły. Jedynie obecny był pan Lucjan Tomaszewski, członek SLD, radny Rady Powiatu. Natomiast przybyła dość liczna grupa mieszkańców naszego miasta. Temat okazał się bardzo interesujący, a dyskusja nabrała atmosfery miłej polemicznej dysputy. Szkoda, że zaproszeni zbyli organizatorów tak wymownym ostracyzmem. Zapewne cenniejsza im iluzja, niż empiryczna prawda. Dla nas pani profesor jest i pozostanie intelektem racjonalizmu, wiedzy merytorycznej i kobiecego ciepła. Osobą głębokiego humanizmu wobec każdego człowieka. Wartości te są dziś tak niweczone. Dla ludzi pracy, wykluczonych ich spraw i potrzeb, pozostanie naszą ? ?Damą proletariatu".
 
 
Debata panelowa na temat źródeł wzrostu w ostatnich latach poziomu nietolerancji w Polsce

Z inicjatywy Towarzystwa Kultury Świeckiej i Redakcji RES HUMANA, przy współpracy i wsparciu Fundacji im. Róży Luksemburg oraz Stowarzyszenia NIGDY WIĘCEJ, odbyła się 18 kwietnia 2013 r. w jednej z sal na Uniwersytecie Warszawskim studyjna debata panelowa na temat źródeł wzrostu w ostatnich latach w Polsce poziomu nietolerancji, zwłaszcza różnych przejawów nacjonalizmu, ksenofobii i antysemityzmu, wzrostu języka nienawiści. Uczestnicy spotkania wysłuchali wnikliwej analizy stanu, przejawów, form i źródeł tych groźnych zjawisk społecznych dokonanej przez dr hab. Rafała PANKOWSKIEGO, jednego z cenionych znawców tej problematyki, a następnie podjęli debatę, w której udział wzięli m.in. dr Alina CAŁA, prof. Jerzy J. WIATR i Daniel ZBYTEK, później w dyskusji głos zabierali: dr Ryszard BROŻYNIAK, red. Radosław S. CZARNECKI, dr Leonard PEŁKA, prof. Dionizy TANALSKI. Uczestnicy debaty skupili się głownie na poszukiwaniu źródeł omawianych zjawisk oraz na sposobach przeciwdziałania im. Zapis debaty, którą prowadził dr Zdzisław SŁOWIK, ukaże się w postaci specjalnego suplementu w jednym z najbliższych numerów Res Humana.
 

Walne zgromadzenie Rady Śląsko-Dąbrowskiej
 
Największa w kraju Śląsko-Dąbrowska Rada TKŚ zebrała się 9 marca 2013 r. na swym walnym zgromadzeniu, aby podsumować dorobek mijającej kadencji, określić zadania na kolejną kadencję i dokonać wyboru nowych władz. Na początku obrad, które otworzył wiceprezes Rady mgr Roman SUROWIEC zabrani minutą skupienia uczcili pamięć zmarłego we wrześniu ub. roku współzałożyciela oraz długoletniego prezesa Rady dr Stanisława KRYŚKOWA i skierowali słowa kondolencji na ręce przybyłego na zgromadzenie syna Zmarłego, Dariusza Kryśkowa. Następnie, przybyły na obrady wiceprezes Rady Krajowej TKŚ i redaktor naczelny RES HUMANA dr Zdzisław SŁOWIK dokonał uroczystego wręczenia Legitymacji Członka Honorowego Towarzystwa pani Helenie STRZYŻ, długoletniej działacze ruchu, która w ub. roku obchodziła jubileusz 100-lecia urodzin. Zwięzłe sprawozdanie o działalności Rady w mijającej kadencji przedstawił następnie wiceprezes mgr Roman SUROWIEC. Wymienił najważniejsze kierunki działalności, wśród których obrona świeckiego charakteru państwa, krzewienie kultury światopoglądowej i tolerancji oraz niezgoda na klerykalizację życia publicznego określały środowiska i formy działania ruchu. Nieocenioną wartością były systematycznie rozwijane więzi Towarzystwa ze środowiskami naukowymi, doroczne obchody Dnia Tolerancji oraz działalność Klubu Kultury Współżycia i Tolerancji. W dyskusji nad sprawozdaniem zabrali m.in. głos: znany działacz śląsko-zagłębiowskiej lewicy ? poseł Zbigniew ZABOROWSKI, dr Zdzisław SŁOWIK, przewodniczący Rady Miejskiej SLD ? mgr Jerzy PALUCHIEWICZ, p. Ryszard PATRYAS, płk. dr med. Wacław DRZĄSZCZ. Wszyscy mówili z uznaniem o pracy Rady Śląsko-Dąbrowskiej Towarzystwa, o wielkim wkładzie w to dzieło nieocenionego dr Stanisław Kryśkowa i o nowych zadaniach w warunkach zmiennej rzeczywistości społeczno-politycznej w kraju oraz specyficznej roli Kościoła w naszym kraju. W końcowej części obrad zebrani dokonali wyboru nowych władz Rady powierzając jednomyślnie godność prezesa Rady wybitnemu uczonemu, filozofowi prof. Józefowi BAŃCE, a następnie nowo wybrana Rada wybrała mgr Elżbietę WYDUBĘ oraz mgr Leszka BOJARSKIEGO na wiceprezesów Rady, sekretarzem Rady został p. Jarosław GRAZIADEI-DARMAS a skarbnikiem pani Maria FLIPEK. Na zakończenie obrad głos zabrał nowo wybrany prezes prof. Józef BAŃKA, który mówił o wartościach w ludzkim życiu i o potrzebie ich rozwijania w duchu humanizmu, racjonalizmu i świeckości.
 
 
Z obrad Prezydium Rady Krajowej TKŚ
 
W Warszawie 20 lutego 2013 r. obradowało Prezydium Rady Krajowej Towarzystwa. Prezydium omówiło i przyjęło do zrealizowania w tym roku trzech konferencji problemowych poświęconych: źródłom, przejawom i sposobom przeciwstawienia się ekscesom nacjonalizmu czy ksenofobii oraz antysemityzmu w Polsce; kwestiom przestrzegania przez demokratyczne państwo prawa zasady jego neutralności światopoglądowej oraz analizie porównawczej miejsca i roli Kościołów w Europie Zachodniej i w Polsce. Konferencje te czy debaty panelowe będą zorganizowane przy współpracy z Fundacją im. Róży Luksemburg w Polsce. W kolejnym punkcie obrad Prezydium zapoznało się z informacją o sytuacji i planach redakcji ?RES HUMANA? w 2013 r., przyjmując z uznaniem inicjatywy zmierzające do niezakłóconego wydawania czasopisma. Zebrani omówili też kwestie związane z zapewnieniem Radzie Krajowej i redakcji ?RES HUMANA? ciągłości działania wobec koniecznych zmian w ich dotychczasowej lokalizacji. Prezydium Rady Krajowej dokonało oceny obecnej sytuacji społeczno-politycznej w kraju wskazując na wiele istotnych zagrożeń dla warunków życia i pracy obywateli w obecnym roku wynikających z trudności gospodarczo-finasowych państwa oraz nie malejących konfliktów politycznych. Uznano za celowe podejmowanie działań obniżających poziom konfliktów i rozwijających inicjatywy dialogowe na wszystkich poziomach życia publicznego w naszym kraju.
 

Na Podbeskidziu

Na półmetku kadencji Walne Zgromadzenie Podbeskidzkiego Oddziału TKŚ w Bielsku-Białej oceniło realizację przyjętego przed rokiem Programu Działania na lata 2012 ? luty 2014 oraz plan pracy na 2013 r. Zdaje egzamin stosowana od kilku lat  zasada organizowania spotkań członków i sympatyków naszego Towarzystwa połączonych z prelekcjami o tematyce związanej z zagadnieniami religii chrześcijańskiej i ruchem laickim, a także z sytuacją społeczno-polityczną w kraju i w regionie. Spotkania te tworzą dobrą płaszczyznę do nieskrępowanej dyskusji  na powyższe  tematy. Warto zaznaczyć, że planowana tematyka  prelekcji na poszczególne lata jest proponowana przez członków i aprobowana przez Walne Zgromadzenie. (Więcej kliknij tu)