Doroczne spotkanie w krakowskiej Kuźnicy
 
Stały się od dwudziestu lat doroczną tradycją spotkania intelektualistów skupionych wokół krakowskiej KUŹNICY oraz Towarzystwa Kultury Świeckiej, poświęcone najważniejszym problemom społecznym, politycznym i moralnym naszych czasów.
Tak było i w tym roku: w siedzibie Kuźnicy, 8 grudnia 2010 r., spotkali się jej członkowie i sympatycy, zastanowić się nad kwestiami moralnymi i stosunkiem wobec nich Kościoła w warunkach systemu demokratycznego.
Wystąpienia wprowadzające do debaty: profesorów Hieronima Kubiaka, Janusza Majcherka, Magdaleny Środy i Jerzego Wiatra, zarysowały rozległą panoramę problematyki moralnej i etycznej w ogóle, jej miejsca w polskim dyskursie, jej różnorodnych przejawów, jej dynamiki i przemian oraz obszarów konfliktu poglądów i poszukiwania płaszczyzn dialogu i porozumienia. Wśród problemów, które wywołały różnice poglądów pomiędzy panelistami i w pytaniach osób obecnych na spotkaniu znalazła się kwestia źródeł, mówiąc najoględniej, tak impulsywnej reakcji Kościoła na sprawy moralne, jego przekonania o wyłączności w rozstrzyganiu tego co dobre a co złe w kwestiach moralnych, jego niezdolności do rozumienia przemian, które w tej mierze dokonują się dziś w świecie i w Polsce; kwestia odpowiedzi na pytanie: czy III RP jest czy nie jest państwem wyznaniowym, czy i jakie fakty społeczne przemawiają ?za? a jakie przeciw tezie; kwestia przyszłości ? czy Kościół zdolny będzie uznać system demokratyczny jako wartość, którą tylko warto zaaprobować, ale go aktywnie rozwijać i wspierać i wreszcie czy Kościół w Polsce, głęboko podzielony, znajdzie w sobie taką siłę, aby stała się ona czynnikiem budowania jedności Polaków a nie dzielenia.
Zwięzłego podsumowania debaty dokonał redaktor naczelny Res Humana dr Zdzisław Słowik, który odniósł się do kilku kwestii merytorycznych spotkania oraz serdecznie podziękował wszystkim uczestnikom za aktywny udział w spotkaniu, a szczególnie prezesowi krakowskiego TKŚ Janowi Nowakowi za budzący szacunek wysiłek w jego zorganizowanie.
Spotkanie, o którym wyżej mowa, poprzedziła skromna, ale piękna uroczystość wręczenia prof. Magdalenie Środzie KOWADŁA <Kuźnicy>, tego prestiżowego wyróżnienia, które Stowarzyszenie <Kuźnica> nadaje wybitnym przedstawicielom polskiej nauki i kultury. Laudację skierowaną do Laureatki wyróżnienia wygłosił prof. Marian Stępień a dyplom oraz miniaturę kowadła wręczył przewodniczący Stowarzyszenia prof. Hieronim Kubiak. Prof. Magdalena Środa, w swoim wystąpieniu, mówiła o wielkich wyzwaniach, jakie współczesność stawia wobec tych, którym bliskie są ideały wolności, tolerancji, równości kobiet i mężczyzn, rozumienia odmienności jako wielkiej wartości nowoczesnej demokracji.
 
 
VI Festiwal Racjonalistyczny
 
W dniach 11?12 grudnia 2010 r. odbył się we Wrocławiu VI Festiwal Racjonalistyczny zorganizowany przez Dolnośląski Oddział Polskiego Stowarzyszenia Racjonalistów.
Jego pierwszą częścią był Zjazd delegatów PSR, który dokonał podsumowania działalności stowarzyszenia w mijającej kadencji. W imieniu ustępujących władz krajowych referat sprawozdawczy przedstawiła dotychczasowy prezes Małgorzata Lesiak. W ponad 8-godzinnej debacie zastanawiano się nad dorobkiem stowarzyszenia i jego zadaniami na przyszłość. Dorobek ten uzyskał pozytywną ocenę delegatów. Stowarzyszenie, mówiono, umocniło swoją pozycję wśród krajowych (i nie tylko) ruchów humanistyczno-wolnomyślicielskich. Zjazd dokonał zarazem gruntownej wymiany dotychczasowych władz organizacji: nowym prezesem stowarzyszenia został wybrany Paweł Gliński.
Drugi dzień Festiwalu wypełnił panel naukowo-dyskusyjny, którego mottem były słowa: ?Nauka ? racjonalizm ? scjentyzm?. Motto to wypełniły cztery referaty, które kolejno przedstawili: Tomasz Witkowski wcześniej uhonorowany wyróżnieniem Racjonalisty Roku), Maciej Zatoński, Radosław S. Czarnecki i Michał Syska. Wystąpienia dotyczyły zagadnień z pogranicza nauki i medycyny, problematyki filozoficznej w perspektywie wyzwań niesionych człowiekowi przez współczesną cywilizację oraz związków pomiędzy doktryną neoliberalną i stosunkiem wobec niej Kościoła katolickiego. Ożywiona dyskusja rozwinęła wiele kolejnych wątków związanych m.in. z potrzebą bardziej aktywnego przeciwdziałania różnym postaciom irracjonalizmu, w tym znachorstwu, wróżbiarstwu i podobnym ujemnym zjawiskom psychospołecznym.
VI Festiwal Racjonalistyczny ukazał potrzebę dalszego, aktywnego krzewienia idei racjonalistycznych i świeckich oraz umacniania świeckiego państwa prawa.
 
 
Katowicki Klub Tolerancji
 
Klub Kultury Współżycia i Tolerancji im. Tadeusza Kotarbińskiego, działający przy Radzie Śląsko-Zagłębiowskiej TKŚ w Katowicach, stale pamięta każdego roku o dniu 16 listopada ? Międzynarodowym Dniu Tolerancji. Także i 2010 roku w Klubie odbyło się uroczyste spotkanie, w czasie którego odniesiono się do przyjętego przez Sejm RP rządowego projektu ustawy o wdrażaniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania ludzi ze względu na płeć, tożsamość etniczną i narodowość, wyznanie, światopogląd czy orientację seksualną.
Oceniono pozytywnie wiele wskazań tego dokumentu, choć zwrócono uwagę na równie wiele jego braków, podniesionych m.in. w dokumencie 37 zainteresowanych tą problematyką polskich organizacji pozarządowych. Przypomniano też o podjęciu prac nad ratyfikacją Karty Praw Podstawowych, dokumentu, który od kilku lat, po rządach PiS, wciąż nie może się stać integralną częścią prawa polskiego.
Stanowisko w tych sprawach ujęte w ?Apelu do ludzi dobrej woli - o tolerancję i kulturę współżycia ponad podziałami?, skierowanym m.in. do marszałka Sejmu RP i przewodniczącego Klubu Parlamentarnego SLD posła Grzegorza Napieralskiego, spotkało się życzliwym przyjęciem obu adresatów tego dokumentu.
 
 
Plany Oddziału TKŚ w Koszalinie
 
Spotkania organizowane w ostatnim czasie przez świeckich humanistów Ziemi Koszalińskiej związane były z wyborami samorządowymi. Władza lokalna bowiem to coraz bardziej rosnąca na znaczeniu siła zdolna przeobrażać życie społeczności lokalnych poprzez tworzenie klimatu wzajemnego zaufania władzy i społeczeństwa. Jego ważną częścią jest harmonijne współżycie obywateli bez względu na ich przekonania światopoglądowe formowane na gruncie przestrzegania świeckiego charakteru instytucji publicznych.
W tej perspektywie przebiegały też kolejne spotkania Koszalińskiego Oddziału TKŚ. W grudniu 2010 r. uwaga zebranych skupiła się na niektórych problemach polskiego Kościoła katolickiego będących następstwem przyspieszonych procesów cywilizacyjno-kulturowych i związanych z tym przemian laicyzacyjnych. Wprowadzeniem do dyskusji na ten właśnie temat było wystąpienie Zbigniewa Stańczaka. W ożywionej dyskusji głos zabrali m.in. dr Stanisław Kończak, dr Zenon Jońca, Genowefa Klingiert, Janina Kurek, Antoni Jaśkiewicz. Z kolei tegoroczne, styczniowe spotkanie Oddziału poświęcono omówieniu i dyskusji na temat głośnego listu o. Ludwika Wiśniewskiego do Nuncjusza Apostolskiego w Polsce na temat sytuacji w polskim Kościele. Dyskusję na temat tego listu poprzedził dwugłos Genowefy Klingiert i dr Zenona Jońcy, który zainspirował zebranych do szerokiej wymiany myśli o polskim Kościele, o coraz wyraźniejszym braku jedności w jego działalności duszpasterskiej i publicznej, co odbija się na sytuacji ogólnospołecznej w naszym kraju.
W planie działania Oddziału Koszalińskiego znajdują się inicjatywy, których wspólnym celem jest krzewienie kultury światopoglądowej w społeczeństwie regionu w duchu wartości humanizmu i tolerancji.
 
 

Zasłużeni dla Tolerancji
 
Drugim, bliskim nam swym przesłaniem spotkaniem, było wyróżnienie przez Polską Fundację Ekumeniczną TOLERANCJA grupy wybitnych osobistości polskich i zagranicznych Medalami ZASŁUŻONYCH DLA TOLERANCJI. 17 listopada 2010 roku, podczas uroczystego spotkania w gościnnej sali warszawskiego Teatru Żydowskiego polskimi Laureatami Medalu wyróżnieni zostali:
- poseł Ryszard Kalisz, znany prawnik i działacz polityczny, przewodniczący nadzwyczajnej komisji Sejmu RP powołanej do wyjaśnienia śmierci Barbary Blidy;
- prof. Bronisław Łagowski, filozof i historyk idei, em. profesor UJ oraz Akademii Pedagogicznej w Krakowie, autor wielu znanych i cenionych książek, studiów, także felietonów;
- Andrzej Wielowieyski, działacz katolicki i ceniony publicysta, b. parlamentarzysta.
Z kolei zagranicznymi Laureatami Medalu zostali wyróżnieni:
- Bente Kahan, norweska aktora, niestrudzona krzewicielka idei tolerancji nie tylko w swoim kraju;
- dr Uri Huppert, znany prawnik i politolog izraelski, urodzony w Polsce, wybitny działacz ruchu społecznego sprzeciwiającego się przejawom fundamentalizmu religijnego w swoim kraju, wielki przyjaciel Polski.
Nagrody zespołowe otrzymali:
- Polsko-Rosyjska Grupa ds. Trudnych w osobach prof. Adama Rotfelda i prof. Anatolia W. Torkunowa, grupa, której praca przyczyniła się istotnie do zasadniczego zwrotu w stosunkach polsko-rosyjskich;
- Stowarzyszenie ?Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata? oraz Towarzystwo im. Jana Karskiego.
W imieniu gospodarzy i organizatorów spotkania Laureatów oraz licznie przybyłych gości witał dyrektor Teatru Szymon Szurmiej, a w imieniu Kapituły Medalu Tolerancji jej przewodniczący prof. Jerzy Wiatr. Fragmentaryczne omówienie dyskusji z tego przedsięwzięcia publikujemy tutaj.

 

Biblioteka im. Profesora Stefana Krzysztoszka
 
W Koszalińskiej Wyższej Szkole Humanistycznej odbyła się 16 października 2010 r. szczególnie wzruszająca uroczystość: Bibliotece Uczelni nadano imię profesora Stefana Krzysztoszka, cenionego historyka myśli pedagogicznej i długoletniego pracownika naukowego tej Uczelni, zmarłego nagle przed dwoma laty. Prof. Stefan Krzysztoszek, a pragniemy na tym miejscu wspomnieć o tym szczególnie serdecznie, był też wybitnym, długoletnim działaczem polskiego humanistycznego ruchu świeckiego, oraz wielkim przyjacielem i współpracownikiem Res Humana. W uroczystości, obok władz Uczelni z rektorem prof. Adamem Mościckim oraz kanclerzem mgr Zygfrydem Walczakiem, oraz obecnym też senatorem RP dr Włodzimierzem Cimoszewiczem, wykładowcą Uczelni, uczestniczyła najbliższa rodzina zmarłego: wdowa prof. Zofia Krzysztoszek oraz wnuczka Patrona Biblioteki.
 

Nowy Prezes TKŚ w Krakowie
 
Obrady Zjazdu Krakowskiego Oddziału Wojewódzkiego TKŚ, którego patronem jest od wielu lat Tadeusz Boy-Żeleński, skupiły uwagę licznie zgromadzonych jego uczestników na omówieniu najważniejszych zdań ruchu na Ziemi Krakowskiej w świetle uchwał XI Zjazdu Krajowego Towarzystwa. Zadania te zawarte zostały w referacie sprawozdawczo-programowym ? wygłoszonym przez dotychczasowego wiceprezesa Jana Nowaka i objęły kwestie związane z obroną świeckiego, neutralnego światopoglądowo charakteru naszego państwa, i w związku z tym koniecznością wyrażania obywatelskiego sprzeciwu wobec zorganizowanej ingerencji Kościoła w procesy decyzyjne realizowane przez konstytucyjne organy władzy państwowej czy samorządowej. Poruszono też kwestie obrony świeckiego charakteru szkolnictwa i w tym kontekście wskazywano na konieczność rozwiązania kwestii powszechnej dostępności nauki etyki w polskich szkołach. Wiele uwagi poświęcono owocnej współpracy Towarzystwa ze Stowarzyszeniem ?Kuźnica? i najbliższym planom w tym zakresie. Z uznaniem mówiono o inicjatywach podejmowanych przez tworzące się lub umacniające ogniwa ruchu w Nowym Sączu i Tarnowie. Zjazd przyjął kierunkowe tezy do uchwały wytyczającej zadania na nową kadencję działalności oddziału oraz dokonał wyboru władz: prezesem Rady Krakowskiej Towarzystwa został jednomyślnie wybrany znany i powszechnie ceniony działacz społeczny i oświatowy Jan Nowak, a wiceprezesami ? znany pisarz, publicysta i wydawca Stanisław Franczak oraz wykładowca akademicki, filozof i etyk dr Józef Kabaj. Zjazd wyraził zarazem serdeczne podziękowanie dotychczasowemu prezesowi Rady prof. Jerzemu Ochmanowi za jego twórczą pracę na tym stanowisku.
 
 
Katowickie wybory
 
Uwaga uczestników obrad Rady Regionalnej Towarzystwa w Katowicach, która zebrała się 7 października 2010 r., skupiła się, po referacie sprawozdawczo-wyborczym przedstawionym przez prezesa rady dr Stanisława Kryśkowa, na omówieniu najważniejszych zadań rady w kolejnej kadencji. Tymi zadaniami będzie nadal upowszechnianie w społeczeństwie zasad demokratycznego państwa prawa, jako państwa neutralnego światopoglądowo; państwa otwartego na dialog światopoglądowy i dotyczący kwestii moralnych prowadzony na równych prawach wszystkich uczestników takiego dialogu, w tym przedstawicieli Kościoła; obchodzenie jak co roku Światowego Dnia Tolerancji oraz rozwijanie owocnej współpracy ze środowiskiem ludzi nauki, skupionym m.in. w Komisji Filozofii i Socjologii Katowickiego Oddziału PAN. Rada opowiedziała się za kontynuowaniem współdziałania z politycznymi środowiskami lewicy oraz przyjęła stanowisko w związku z wyborami samorządowymi w kraju i w regionie Śląsko-Zagłębiowskim. Zgromadzenie dokonało wyboru władz rady: jej prezesem został ponownie dr Stanisław Kryśkow, wiceprezesami ? Roman Synowiec Elżbieta Wyduba, sekretarzem Tomasz Uroczyński, skarbnikiem Maria Filipek, a przewodniczącym Komisji Rewizyjnej wybrany został Henryk Moszyński. Zgromadzeni chwilą milczenia uczcili pamięć zmarłego wybitnego działacza TKŚ Janusza PATRYASA.
 
 
Obradowały Prezydium i Zespół Doradczy Rady Krajowej
 
Pod przewodnictwem prezesa prof. Jerzego J. Wiatra obradowało 4 października 2010 r. w Warszawie pierwsze w nowej kadencji posiedzenie Prezydium Rady Krajowej TKŚ. Uczestnicy spotkania dokonali zwięzłej oceny przebiegu XI Zjazdu Krajowego, wyrazili słowa uznania wszystkim, których wysiłek przyczynił się do merytorycznego i organizacyjnego sukcesu zjazdu, a zespołowi RES HUMANA za rzetelne przedstawienie w czasopiśmie przebiegu i dokumentów zjazdu; rozważyli też najważniejsze zadania Towarzystwa na najbliższy okres. Uwzględniając istotne potrzeby ogólnospołeczne uznano za celowe zorganizowanie dwóch spotkań panelowych: poświeconych ocenie stanu naszego państwa z punktu widzenia jego neutralności światopoglądowej, jego stosunku wobec Kościołów i związków wyznaniowych oraz kwestii roli i funkcji państwa wobec wielorakich i coraz bardziej złożonych wyzwań współczesności. Postanowiono zaprosić do debaty wybitnych znawców tej problematyki, a materiały stosownie upublicznić. Prezydium Rady Krajowej rozpatrzyło też informację o różnych bieżących sprawach Towarzystwa, ze szczególnym uznaniem witając reaktywowanie ogniwa TKŚ w Poznaniu i wyrażając podziękowanie jej inicjatorom.
 
Po raz pierwszy po XI Zjeździe Krajowym zebrał się Zespół Doradczy Prezydium Rady Krajowej. Przewodniczący zespołu prof. Dionizy Tanalski przedstawił osobistą interpretację uchwał niedawnego XI Zjazdu Krajowego Towarzystwa na tle wielorakich determinant i zagrożeń, które mogą mieć wpływ na stopień efektywnej realizacji tych uchwał. W dyskusji zwracano uwagę na potrzebie skoncentrowania uwagi naszego środowiska na kwestii doprowadzenia do powszechnej obecności nauczania etyki, zwłaszcza w szkołach ponadpodstawowych, odnowienia współpracy ze Związkiem Nauczycielstwa Polskiego i lewicowymi środowiskami młodzieży, na działaniach, które zapewnią ruchowi ciągłość obecności jego dziedzictwa w warunkach współczesnych wyzwań. Zapowiedziano przedstawienie tych i innych sugestii Prezydium Rady Krajowej Towarzystwa.
 
 
Spotkanie delegacji TKŚ z Kuratorem Oświaty w Krakowie
 
Delegacja w składzie: Mieczysław Noworyta, Roman Szatko i dr Józef Kabaj spotkała się lipcu bieżącego roku z Kuratorem Oświaty w Krakowie Aleksandrem Palczewskim ? w celu omówienia sytuacji i warunków nauczania etyki w szkołach. Dotychczasowy stan nauczania etyki jest niezadowalający. W szkołach Krakowa liczba tych, w których prowadzone są lekcje etyki jest bardzo mała, wynosi 2,4%. Na terenie województwa i w kraju sytuacja jest podobna lub jeszcze gorsza. Różne są tego przyczyny: najważniejsza to usytuowanie przez MEN etyki w systemie oświaty jako przedmiotu alternatywnego ? do wyboru między religią a etyką. Rodzice, w dużym stopniu pod naciskiem Kościoła, wypowiadają się zazwyczaj za uczęszczaniem dzieci na religię, zaś uczniowie, jeżeli nawet nie uczęszczają na religię, to często wolą mieć wolną godzinę... Dyrektorzy szkół, którzy są odpowiedzialni za organizację lekcji etyki w szkołach, tłumaczą się często brakiem odpowiedniej ilości uczniów, a to brakiem... nauczycieli.
 
Niezależnie od tego, czy te trudności są rzeczywiste czy domniemane, faktem jest, że istnieją w szkołach odpowiednie grupy uczniów, którzy z uwagi na to, że są innego wyznania lub że są agnostykami lub ateistami ? nie chcą uczęszczać na lekcje religii katolickiej i domagają się zorganizowania w szkołach lekcji etyki... zgodnie zresztą z ostatnim orzeczeniem Trybunału w Strasburgu.
W wyniku rozmów na spotkaniu przyjęto wspólne stanowisko:
? najlepszym rozwiązaniem tego trudnego i ważnego problemu byłoby usytuowanie etyki jako przedmiotu obowiązkowego, tym bardziej, że zajęcia z etyki mają wysokie wartości poznawcze i wychowawcze. Od nowego roku szkolnego Kuratorium podejmie próbę zorganizowania takich lekcji w kilku liceach w Krakowie.? Kuratorium ? przy równoczesnych staraniach TKŚ
? wystąpi do krakowskich uczelni: Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Pedagogicznego o zwiększenie limitu przyjęć na kierunki przygotowujące nauczycieli do nauczania etyki oraz o prowadzenie w większym stopniu studiów podyplomowych czy eksternistycznych, na których nauczyciele przedmiotów humanistycznych mogliby w trybie przyspieszonym zdobyć kwalifikacje do nauczania etyki.
? Prezydium TKŚ podejmie starania o utworzenie zespołu potencjalnych nauczycieli etyki, którzy będą do dyspozycji Kuratorium.
? ponadto Kurator poinformował, że problem nauczania etyki podejmie z dyrektorami szkół na konferencjach sierpniowych.
 
 
Pożegnanie Adama Kotarbińskiego
 
Z głębokim żalem dzielimy się wiadomością, że dnia 19 lipca 2010 r. opuścił nas na zawsze doc. dr hab. Adam KOTARBIŃSKI znany urbanista, wybitny społecznik-humanista, Honorowy Prezes naszego Towarzystwa, wierny kontynuator dziedzictwa swego Ojca ? Tadeusza Kotarbińskiego, patrona naszego ruchu, człowiek wielkiej dobroci, dla którego idee tolerancji, dialogu i godności człowieka wyznaczały nieprzerwanie drogę Jego pięknego, szlachetnego i długiego życia.
Opuścił nas Drogi Pan Adam, którego obecność wśród nas była znakiem obecności wielkiego dziedzictwa polskiej myśli humanistycznej, racjonalistycznej i świeckiej, z której czerpaliśmy i czerpiemy nieprzerwanie wciąż wiele. Bardzo będzie Go nam brakować. Cześć Jego Pamięci. Rodzinie Zmarłego składamy wyrazy współczucia.

Prezydium Rady Krajowej TKŚ
Redakcja RES HUMANA

Pogrzeb Adama Kotarbińskiego z udziałem najbliższej rodziny, przyjaciół oraz delegacji Towarzystwa odbył się 27 lipca 2010 r. na Cmentarzu Wojskowym na warszawskich Powązkach. Po uroczystości żałobnej w Domu Przedpogrzebowym urna z Jego prochami spoczęła w grobie obok prochów Jego Ojca.
 
 

Pod sztandarami Boya
 
W dniu 5 lipca br. pod popiersiem Tadeusza Boya-Żeleńskiego, który usytuowany jest pod Wawelem na Plantach w Krakowie ? spotkali się działacze ruchu laickiego, przedstawiciele instytucji związanych z tą postacią i jego sympatycy. Złożono kwiaty z okazji 69. rocznicy jego tragicznej śmierci we Lwowie. Przypomniano jego życie i twórcze dokonania. Krakowskie Towarzystwo Kultury Świeckiej szczyci się jego patronatem. Przed 30. laty zainicjowało ono wykonanie tego popiersia. Najwyższym odznaczeniem krakowskiego TKŚ jest medal im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego, którym honoruje się ludzi zasłużonych dla upowszechniania świeckich idei, tolerancji i postaw racjonalistycznych. W tym dniu odznaczono Barbarę Pietrykę ? red. technicznego ?Forum Myśli Wolnej?, Stanisława Hudego ? członka Prezydium RW TKŚ, Tadeusza Wursta ? członka RW TKŚ i krakowskiej ?Kuźnicy?.
Popiersie Tadeusza Boya-Żeleńskiego jest wyrazem hołdu i pamięci o tym wybitnym humaniście i myślicielu, a także patronie krakowskiego TKŚ. Po roku 1990 nasiliły się ataki prawicy katolickiej niechętnej Boyowi, która uciekała się do pomówień, oszczerstw i żądań usunięcia jego popiersia. Zwłaszcza ataki członków Ligi Polskich Rodzin i Młodzieży Wszechpolskiej, w tym niektórych radnych miasta Krakowa, utworzyli front walki nie tyle z samym Boyem, co z jego ideami, które wciąż są aktualne i żywe. Na szczęście udało się z naszym udziałem pokonać wrogi obóz prawicowo-nacjonalistyczny. Boy wciąż jednoczy ludzi, którzy uznają jego idee racjonalizmu i humanizmu, sprawiedliwości, wolności sumienia i wyznania, praw kobiet i dzieci.
 
 
XI Zjazd Krajowy Towarzystwa Kultury Świeckiej
 
Z udziałem kilkudziesięciu delegatów z różnych regionów kraju oraz zaproszonych gości obradował 12 czerwca 2010 r. w Warszawie XI Zjazd Krajowy Towarzystwa Kultury Świeckiej im. Tadeusza Kotarbińskiego. Zjazd dokonał oceny działalności ruchu w minionej kadencji, odniósł się też do obecnej sytuacji w kraju i na świecie. Uczestnicy przedsięwzięcia przyjęli sprawozdanie z działalności TKŚ za ostatnie cztery lata jak również wysłuchali opinii Komisji Rewizyjnej w tejże sprawie. Zjazd określił zadania Ruchu na najbliższe lata, co prezentujemy w zamieszczonej poniżej uchwale. Delegaci wybrali władze Towarzystwa, prezesem Rady Krajowej został ponownie prof. dr hab. Jerzy J. Wiatr.
Dokonano również wyboru 33 osobowej Rada Krajowej Towarzystwa, w której skład weszły osoby rekomendowane przez oddziały terenowe stowarzyszenia oraz przedstawiciele centrali naszej organizacji. Ukonstytuował się Zespół Doradczy TKŚ składający się z cenionych przedstawicieli świata nauki, publicystów i społeczników. Obecny na zjeździe wiceprzewodniczący Sojuszu Lewicy Demokratycznej profesor Longin Pastusiak zaapelował o poparcie najbliższego nam ideowo kandydata na prezydenta RP ? Grzegorza Napieralskiego. Zadeklarował także pomoc w budowie ogniw towarzystwa na Pomorzu. Przedstawiciele bratnich organizacji z Polskiego Stowarzyszenia Racjonalistów oraz Stowarzyszenia na Rzecz Państwa Neutralnego Światopoglądowo NEUTRUM mówili m.in. o potrzebie jeszcze większego wspólnego zaangażowania krajowego ruchu laickiego w obronę idei tolerancji, wolności przekonań światopoglądowych czy wyborów moralnych opartych na ogólnoludzkich wartościach humanistycznych. Najwyższe wyróżnienie TKŚ - Medal T. Boya-Żeleńskiego otrzymał wybitny filozof i historyk idei, prof. dr hab. Andrzej Walicki. Zjazd zwrócił się również do nowych władz krajowych Stowarzyszenia o podjęcie działań na rzecz uzyskania przez TKŚ statusu organizacji pożytku publicznego.
Obszerniejszą informację o obradach Zjazdu oraz omówienie owocnej dyskusji z tego przedsięwzięcia publikujemy tutaj.
 
 
TKŚ w Puławach
 
Oddział TKŚ w Puławach, którego systematyczna i owocna działalność budzi szacunek i wyróżnia w skali krajowej, gościł 27 kwietnia 2010 r. wiceprezesa Rady Krajowej i redaktora naczelnego Res Humana dr Zdzisława Słowika.
Gość spotkania podzielił się z zebranymi refleksjami na temat ostatnich wydarzeń w kraju związanych ze smoleńską katastrofą, wyborami prezydenckimi oraz niektórymi aspektami sytuacji wyznaniowej w Polsce. W ożywionej wymianie myśli wyrażona została troska o przywrócenie krajowi stabilizacji i równowagi, o zakończenie wojny polsko-polskiej, o umacnianie państwa neutralnego światopoglądowo, przestrzegającego zasad tolerancji oraz oddzielonego od Kościołów i związków wyznaniowych. Z wielką troską mówiono też o sytuacji polskiej lewicy i szansach kandydata lewicy w nadchodzących wyborach prezydenckich.
 
 
Śląsko-Zagłębiowskie Walne Zgromadzenie Zwyczajne
 
19 kwietnia 2010 r. w Katowicach odbyło się XI Śląsko-Zagłębiowskie Walne Zgromadzenie Zwyczajne TKŚ, które dokonało oceny swojej działalności w latach 2006-2010. W minionej kadencji działania Towarzystwa podejmowane były w okresie wielu niekorzystnych zjawisk politycznych m.in. rządów skrajnej, klerykalnej prawicy, a potem w okresie rządów liberalnej prawicy, jednak ortodoksyjnej na gruncie ideologiczno-światopoglądowym. Warunki polityczne i obchody rocznicowe stulecia ruchu świeckiego określały nasze działania organizacyjne, polityczne i intelektualne. Dużą wartość miały organizowane przez Klub Kultury Współżycia i Tolerancji oraz Komisję Filozofii i Socjologii Katowickiego Oddziału PAN seminaria i sympozja na temat współczesnych problemów filozofii, globalizacji, tolerancji oraz kształtowania się myśli lewicowej i historii ruchu laickiego. Samodzielnie Klub podejmował problemy rocznicowe naszego państwa, natomiast wspólnie z Klubem Spojrzenia problemy Traktatu Lizbońskiego. Swój stosunek dotyczący rodzących się problemów politycznych oraz nasze oczekiwania wyrażaliśmy w licznych oświadczeniach i stanowiskach. Protestowaliśmy w nich m.in. przeciw tworzeniu klimatu nieufności, inwigilacji i strachu, przeciw wliczaniu stopni z religii do średniej na świadectwie, postulowaliśmy utworzenie placówki dydaktyczno-naukowej, utrzymywanej z budżetu państwa, tak jak placówki katolickie, promującej humanizm, racjonalizm i kulturę świecką. Oświadczenia i stanowiska stanowiły podmiot naszej korespondencji z politykami i najwyższymi władzami państwowymi. Dokumenty te zamieszczane były także w prasie. Równocześnie w prasie publikowane były nasze wypowiedzi i refleksje, które obok wspomnianych oświadczeń i stanowisk wpływały na opinię o nas i upowszechniały myśli ruchu laickiego. Duże znaczenie miało owocne współdziałanie z SLD. Byliśmy koalicjantami komitetów wyborczych tworzonych przez struktury wojewódzkie tej partii oraz uczestnikami konwencji i spotkań roboczych. Od 7 lat mamy własną stronę internetową wzbogaconą o forum dyskusyjne. Pozwala ona nam istnieć w cyberprzestrzeni, ułatwia kontakty z politykami poprzez pełną, łatwo dostępną informację o nas, a dzięki forum dyskusyjnemu rozszerzać krąg uczestników dyskusji.
Uczestnicy Zgromadzenia zaakceptowali dotychczasową działalność ruchu. Podkreślono potrzebę dalszego umacniania wysokiego intelektualnego charakteru naszej organizacji oraz przyspieszenia wymiany pokoleniowej wśród członków i działaczy TKŚ. Postulowano wsparcie wszelkich działań na rzecz przywrócenia codziennej gazety lewicowej. Zobowiązano Śląsko-Zagłębiowską Radę do opracowania praktycznych kierunków działania na lata 2010-2012 w oparciu o dorobek Zjazdu Krajowego Towarzystwa oraz dyskusję i uchwałę Zgromadzenia. Dokonano wyboru prezesa oddziału. Funkcję tę ponownie powierzono dotychczasowemu prezesowi, wieloletniemu, wypróbowanemu działaczowi naszego ruchu dr Stanisławowi Kryśkowowi.
 
 

Polityczny festiwal w Łodzi
 
Nie dalej jak w styczniu łodzianie odwołali ultraprawicowego prezydenta Jerzego Kropiwnickiego, a już na przełomie marca i kwietnia, radni miejscy PiS rozpoczęli medialny spektakl, w którym odnieśli się, do ich zdaniem niewłaściwej formuły pisma miejskich urzędników. W połowie marca Łódź odwiedziła kopia obrazu Czarnej Madonny. Otoczona religijną czcią kopia została wykonana w 1957 r. i poświęcona przez papieża Piusa XII. Na jej powitanie przy nowopostawionym pomniku prymasa Wyszyńskiego pojawiła się grupa ok. 1000 wiernych, w tym lokalnych polityków oraz umundurowanych oficerów policji i PSP. Wszyscy oni uczestniczyli w nabożeństwie. Już w kilka dni później lokalna prasa doniosła, iż niektórzy księża w trakcie niedzielnych mszy grzmieli z ambon, że policja przestała włączać sygnały świetlne i dźwiękowe podczas przejazdu ulicami miasta obrazu, przewożonego z jednej parafii do drugiej. Część mieszkańców, w tym wielu kierowców zaczęła się skarżyć zarządcy dróg na religijne reklamy i ozdoby propagujące nawiedzenie, rozwieszone niezgodnie z prawem w pasie dróg. Właściwe instytucje pouczyły organizatorów o potrzebie zmian w tej promocji, która zagraża uczestnikom ruchu. Na urzędników Zarządu Dróg posypały się jednak gromy z powodu niestosownego, zdaniem duchownych oraz radnych miejskich PiS, pisma do Kurii Archidiecezji Łódzkiej z nakazem usunięcia reklam. Użyto tam bowiem zwrotu ?treści propagujące katolicyzm?, co zdaniem PiS łamie zasady protokołu dyplomatycznego. Lokalny samorząd na urządzonej specjalnie konferencji prasowej za sprawę duchownych przeprosił.
 
W związku z zaistniałą sytuacją łódzki oddział TKŚ chciałby się również włączyć do polemiki i dyskusji w sprawie sposobu i warunków peregrynacji kopii jasnogórskiego obrazu. Nikt w Polsce, także żadne wyznanie, nie ma podstaw by żądać prawa i warunków stawiających go, lub je ponad innych. Daleki jest od rzeczywistości pogląd, że katolicy stanowią 90 % polskiego społeczeństwa i dlatego należą się im przywileje nieprzysługujące innym wyznaniom lub niewierzącym. Odległy od tego jest chociażby odsetek uczestników niedzielnych nabożeństw (w Łodzi podobno 29 %). Jeszcze niższy odsetek przystępujących do corocznej spowiedzi. Zaskakująca jest liczba młodzieżowych konkubinatów. Bardzo wiele młodych małżeństw zawieranych w kościele kończy się rozwodem. Szybko maleje też w Kościele katolickim liczba powołań kapłańskich i zakonnych. Nie jest już wyjątkowym zjawisko porzucania stanu duchownego. Bardzo wyraźnie rysuje się perspektywa laicyzacji polskiego społeczeństwa. Czy gdyby katolicy stali się w naszym kraju mniejszością (a może mimo pozorów zewnętrznych już nią są), to Kościół katolicki jest gotów przyjąć tę rolę, gdyż obecnie usiłuje zepchnąć na margines współczesne polskie mniejszości? Może lepiej będzie, jeśli wszystkie wyznania, a także bezwyznaniowcy będą wzajemnie się tolerować i jednocześnie nie będą publicznie narzucać się innym wyznaniom i niewierzącym, których liczba faktycznie zauważalnie rośnie.
 
 

Obradowała Rada Krajowa
 
Prezydium Rady Krajowej Towarzystwa, które obradowało 10 marca 2010 r. postanowiło, działając z upoważnienia Rady Krajowej, zwołać na dzień 12 czerwca 2010 r. do Warszawy XI Zjazd Krajowy Towarzystwa Kultury Świeckiej. Prezydium ustaliło ramowy porządek obrad Zjazdu, zasady wyboru delegatów na Zjazd, przyjęło projekt sprawozdania Rady Krajowej za okres kadencji 2006?2010, kierunkowe wytyczne dotyczące uchwał Zjazdu oraz omówiło kilka spraw organizacyjnych, które sprzyjać powinny sprawnemu przebiegowi Zjazdu. Wszystkie wymienione uchwały zostaną niezwłocznie przekazane ogniwom Towarzystwa w różnych regionach kraju do oceny i następnie do decyzji XI Zjazdu Krajowego.
 
 

Towarzystwo w Bielsku-Białej
 
Podczas Walnego Zgromadzenia Rady Podbeskidzia TKŚ, które odbyło się 26 lutego 2010 r., jej uczestnicy dokonali podsumowania swej działalności w mijającej kadencji, określili najważniejsze kierunki pracy na najbliższy okres oraz dokonali wyboru władz. Prezesem Rady Podbeskidzia została wybrana ponownie Anna Czapla, znana i zasłużona działaczka społeczna Podbeskidzia.
 
 
W Koninie o licheńskiej nietolerancji
 
Konińska Rada Towarzystwa, aktywnie współdziałając ze stowarzyszeniem Ruch na rzecz Nowoczesnej Polski, Rodziny i Społeczeństwa Obywatelskiego, rozwijała w minionym roku i zamierza kontynuować w roku 2010 inicjatywy sprzyjające upowszechnianiu świeckich wartości życia oraz obrony naszego państwa jako państwa neutralnego światopoglądowo. W tym kontekście wyrażano niepokój dotyczący działalności silnego ośrodka religijnego w Licheniu, z którego płyną treści nie sprzyjające poszukiwaniu tego co wspólne dla Polaków, treści też godzące w ludzi uznających odmienne niż religijne przekonania światopoglądowe. Postanowiono podjąć w związku z tym stosowne działania wyjaśniające i niwelujące ujemne następstwa tej nietolerancji.