Sto lat przeciw głupocie
 
W warszawskim staromiejskim Klubie Księgarza nie po raz pierwszy uczestniczyliśmy w spotkaniu, którego nie sposób zapomnieć. Takim też była 20 czerwca 2016 roku promocja zapisu rozmowy profesora Władysława MARKIEWICZA z dwojgiem Jego przyjaciół ? prof. Pawłem Kozłowskim i dr. Jerzym Słabickim wydanej w tomie zatytułowanym Sto lat przeciw głupocie. Bo była to promocja nie tylko książki po prostu, ale czymś szczególnym: okazją do wyrażenia Władysławowi Markiewiczowi, nestorowi polskiej socjologii, jej wybitnemu znawcy i współtwórcy jej odrodzenia w powojennej Polsce, wyrazów podziękowania za ten budzący szacunek i podziw trud, podziw dla Osoby, której życie za trzy lata dobiegnie stu lat. Poniżej drukujmy słowa bliskiego nam Władysława, które wypowiedział na zakończenie spotkania, i które powierzył do druku naszemu czasopismu, za co Mu bardzo dziękujemy (RH nr 4/143). Drukujemy też refleksje o samej książce napisanej prof. Jerzego J. WIATRA, bliskiego i niezawodnego Przyjaciela ?RES HUMANA. Drukujemy świadectwa ze świadomością, że wpisują się one się do dziedzictwa polskiej nauki i kultury.
 
 
Wernisaż dzieł Szczepana Kutrowskiego
 
To spotkanie z dziełem dr Szczepana KUTROWSKIGO, socjologa, nauczyciela akademickiego, który na nie zaprosił, było dla nas doświadczeniem niezwykłym. Przechodzimy obok starannie wystawionych blisko osiemdziesięciu płaskorzeźb wytworzonych wyobraźnią, talentem i dłutem w drewnie lipowym techniką reliefu wklęsłego, oglądamy je kolejno, a każda zaskakuje czymś nowym, zbliżamy oczy i budzimy wyobraźnię, aby spotkać się ze światem jakże bardzo ludzkim, jak ludzki, choć nie zawsze, bywa otaczający nas świat przyrody. Świat wielu barw, wielu nastrojów, wielu sytuacji ludzkich i ich spraw. W słowie wprowadzającym na otwarciu wernisażu w Klubie ?Przedwiośnie? 6 maja 2016 r. na warszawskich Bielanach, Autor tego ujmującego dzieła wyznał, że ?Zagłębiając się poprzez płaskorzeźbienie tego, co tworzy przyrodę, wnikając tą drogą w świat przyrody, oddaję cześć tym ludziom, którzy są zdolni do opowiadania się po stronie swoich przyrodzonych właściwości ... Podkreślanie tego, co osobiste ma miejsce chyba szczególnie w rzeźbie. Tu eksponowanie każdego ruchu ręki, trzymającej dłuto, odciska swoje piętno, pozostawia ślad na jakości dzieła?. A jest ono niezmienne, w związku z bliską Artyście, ?socjologią inwariantów?, i związane z tym co tworzy przyroda, która ? w przekonaniu Autora ich obrazu wyrytego w drewnie lipowym ? ?stała się główną wykładnią w świecie kultury symbolicznej, nadając jej niepodważalne podstawy?. Cząstką tego, co zobaczyliśmy, dzielimy się z naszymi Czytelnikami już na tym miejscu lecz z zapewnieniem, że Jego dzieło, jeśli tylko pozwoli, będziemy starali się ukazywać naszym Czytelnikom przy różnych danych nam, skromnych możliwościach.
 
 
Z obrad Prezydium Rady Krajowej
 
8 marca 2016 r. w Warszawie obradowało pierwsze w tym roku posiedzenie Prezydium Rady Krajowej Towarzystwa Kultury Świeckiej im. Tadeusza Kotarbińskiego. W obszernym słowie wprowadzającym prezes Rady Krajowej prof. Paweł KOZŁOWSKI przedstawił panoramę najważniejszych problemów współczesnego świata, Europy i Polski, a wśród nich kwestie ekologiczne, społecznych nierówności, dramatu uchodźców w krajów dotkniętych wojnami lub przerażającą biedą, kryzysu demokracji liberalnej i na tym tle kryzysu Unii Europejskiej. Zebrani zapoznali się w kolejności z oceną aktualnej sytuacji społeczno-politycznej w kraju w warunkach nowego układu politycznego i działań podejmowanych przez ten układ, które określane pojęciem ?dobrej zmiany?, wywołują liczne kontrowersje i społeczne protesty. Humanistyczny ruch świecki, którego integralną częścią jest środowisko skupione w Towarzystwie Kultury Świeckiej, obserwuje z niepokojem te zwłaszcza decyzje obecnych władz, które prowadzą do naruszania wielu fundamentalnych zasad demokratycznego państwa prawa, w tym konstytucyjnej zasady autonomii państwa i Kościoła. Jako ruch intelektualny, ale zarazem obywatelski nie możemy pozostawać, mówili w dyskusji m.in. Wacława MIELEWCZYK, Leszek WOLSKI, Tadeusz ŻAJKOWSKI, obojętni, na to, co budzi nasz niepokój, ale zarazem mamy wolę uczestnictwa w tych wszystkich nowych inicjatywach, które będą służyć dobru społeczeństwa i jego zespoleniu wokół ogólnoludzkich wartości humanistycznych. Prezydium zapoznało się z informacją członka Prezydium i redaktora naczelnego ?RES HUMANA? dr Zdzisława SŁOWIKA o podjętych w ostatnim czasie przez ogniwa Towarzystwa inicjatywach na rzecz rozwijania wartości kultury świeckiej oraz o uczestnictwie ruchu w Forum Postępu ? inicjatywie zmierzającej do odnowy i integracji społecznych sił polskiej lewicy. Z troską mówiono też o wielu trudnościach jakie ruch napotyka w swojej codziennej działalności, i zastanawiano nad sposobami zdolnymi zahamować procesy regresywne, a także nad takimi działaniami, które zdolne będą wywołać nowe impulsy rozwojowe. Postanowiono powrócić do tej problematyki w najbliższym czasie.
 
 
TKŚ na Podbeskidziu
 
26 lutego 2016 r. odbyło się Walne Zgromadzenie Sprawozdawczo-Wyborcze Podbeskidzkiego Oddziału TKŚ im. Tadeusza Kotarbińskiego w Bielsku - Białej. Członkowie Towarzystwa dokonali oceny realizacji przyjętego przed dwoma laty Programu Działania i budowanych na jego podstawie rocznych planów pracy, wytyczyli kierunki działania na okres 2016 - 2018 , przyjęli plan zebrań wraz z tematyką prelekcji i plan posiedzeń Rady na bieżący rok. Wybrali również nowe władze. W dyskusji wiele uwagi poświęcono doskonaleniu działalności oświatowej, a szczególnie realizacji przyjętej tematyki prelekcji na spotkaniach członków i sympatyków Towarzystwa. Rozważano trafniejszy dobór tematyki prelekcji i bardziej komunikatywną formę przekazu, co sprzyjało by zwiększeniu zainteresowania tymi spotkaniami. Zastanawiano się również nad zwiększeniem częstotliwości spotkań. Podkreślano potrzebę wykorzystania dorobku konferencji Forum Postępu - Edukacja Kultura Polityka - na rzecz integrowania i umacniania rozproszonych sił lewicy na Podbeskidziu i poszukiwania konstruktywnych kierunków jej współpracy w obecnej sytuacji społeczno - politycznej w regionie. Uznano, że mogło by to również zaowocować pozyskiwaniem nowych członków i sympatyków TKŚ z organizacji i ugrupowań lewicowych. Członkowie w głosowaniu jawnym udzielili absolutorium ustępującej Radzie i dokonali wyboru nowych władz.
 
 
Obrady Rady Krajowej Towarzystwa
 
Na pierwsze po XII Zjeździe Krajowym TKŚ plenarne zebranie Rady Krajowej, które odbyło się 28 listopada 2015 roku w Warszawie, złożyły się dwie jego części: pierwsza, w której działacze Towarzystwa z całego kraju uczestniczyli w konferencji poświęconej ocenie sytuacji społecznej i politycznej w Polsce i polskiej lewicy po wyborach prezydenckich i parlamentarnych. Konferencja, zorganizowana przez powstałe niedawno FORUM POSTĘPU: EDUKACJA, KULTURA, POLITYKA, platformę spotkania i współdziałania kilkunastu fundacji, stowarzyszeń i organizacji lewicowych, do której przyłączyło się także Towarzystwo Kultury Świeckiej, podjęło problemy fundamentalne dla wszystkich sił społecznych i politycznych, i niemniej istotne dla ruchu humanistów świeckich (obszerniej o konferencji informuje specjalny suplement dołączony do obecnego numeru ?RES HUMANA?). W części organizacyjnej zebrania, prowadzonego przez prezesa Rady Krajowej prof. Pawła KOZŁOWSKIEGO, członkowie Rady Krajowej wysłuchali informacji wiceprezesa Rady mgr inż. Tadeusza ŻAJKOWSKIEGO o działalności Towarzystwa w okresie po Zjeździe Krajowym. Była w nim mowa o inicjatywach programowych i organizacyjnych w minionym czasie pracy Rady (dwóch debatach panelowych, w tym o kulturze otwartej i jej współczesnych zagrożeniach), o działalności wydawniczej podejmowanej na miarę posiadanych sił i środków, o pogłębieniu współpracy z wieloma bliskimi Towarzystwu fundacjami i organizacjami kultury, a także o wielu napotykanych trudnościach w rozwijaniu szerszej działalności. Z uznaniem zebranych spotkała się ?RES HUMANA?, systematycznie obecna i pomocna Towarzystwu. Zebrani chwilą milczenia uczcili pamięć zmarłych działaczy ruchu: płk. dr Arkadiusza OGRODOWCZYKA i mgr Romana SOBCZAKA. W kolejnej części zebrani rozpatrzyli propozycję, przedstawioną przez wiceprezesa Rady Krajowej dr Ryszarda BROŻYNIAKA, przyjęcia Stanowiska Towarzystwa w sprawie obecnej sytuacji w naszym kraju i po dyskusji przyjęli je jednomyślnie (tekst ten drukujemy na stronie 1. obecnego numeru naszego czasopisma). W końcowej części spotkania prezes Rady prof. Paweł KOZŁOWSKI oraz redaktor naczelny RES HUMANA dr Zdzisław SŁOWIK złożyli zebranym najserdeczniejsze życzenia na Nowy 2016 Rok.
 
 
Dziedzictwo Boya-Żeleńskiego a współczesność
 
Tegoroczne, dwudzieste szóste w kolejności spotkanie organizowane wspólnym wysiłkiem Rad Krajowej i Krakowskiej Towarzystwa Kultury Świeckiej im. Tadeusza Kotarbińskiego oraz Stowarzyszenia ?Kuźnica?, sygnatariuszy FORUM POSTĘPU, było 7 grudnia 2015 roku poświęcone Tadeuszowi Boyowi-Żeleńskiemu i skupione na ukazaniu ?uniwersalnych wartości humanizmu? w dziedzictwie życia i dzieła tego, dla którego Kraków był miejscem jego urodzenia, nauki szkolnej i uniwersyteckiej, jego pierwszych kroków twórczych ku jego późniejszej wielkości. Licznie zebrani uczestnicy spotkania w siedzibie ?Kuźnicy? wysłuchali kolejno trzech wystąpień. Prof. Bolesław FARON z krakowskiej Akademii Pedagogicznej skupił się w swoim wystąpieniu na rekonstrukcji życia Boya w okresie jego zamieszkiwania w Krakowie, a więc na latach jego nauki szkolnej i studiach medycznych, na podjęciu pracy lekarza w różnych placówkach służby zdrowia i takiej działalności, która już wówczas ? jasnością i odwagą poglądów ? zwróciła na niego wagę wielu postępowych środowisk inteligencji krakowskiej. Z kolei dr hab. Marzena CHROBAK z Uniwersytetu Jagiellońskiego podjęła się zobrazowania translatorskiego dzieła Boya, dzięki któremu czytelnik polski mógł poznać książki największych twórców literatury i filozofii francuskiej, które, swoim mistrzostwem, wciąż pozostają z nami, jak Balzak i Zola, Wolter czy Rousseau. Wystąpienie prof. Jerzego J. WIATRA, nauczyciela akademickiego, honorowego prezesa Towarzystwa Kultury Świeckiej i redaktora naczelnego ?Myśli Socjaldemokratycznej? miało charakter odmienny, bo obejmujący dzieło Boya widziane w pewnej całości, formowane już w okresie jego zamieszkiwania w Warszawie, i ukazujące twórcę dzieł, które zapewniły mu trwałe miejsce w kulturze polskiej. To miejsce przekroczyło swój czas, to miejsce ważne w latach trzydziestych Polski ówczesnej, czasu walki o równouprawnienie kobiet i o tolerancję wyznaniową, jest i dziś zadziwiająco aktualne, bo pozostaje ważnym świadectwem i przesłaniem dla wszystkich, którym bliskie są humanistyczne wartości świeckie, idee tolerancji i demokratyczne państwo świeckie. Po zakończeniu dyskusji nad wspomnianymi wystąpieniami dr Zdzisław SŁOWIK, redaktor naczelny ?Res Humana? i członek kierownictwa Rady Krajowej TKŚ, dziękując wszystkim za udział spotkaniu podkreślił jego znaczenie dla rozumienia dziedzictwa Boya jako wartości, które nabierają szczególnej aktualności w czasie, który wiąże się prawicowo- konserwatywnym zwrotem w polityce polskiej po wyborach 2015 roku. W końcowej części spotkania odbyło się serdeczne pożegnanie dotychczasowego długoletniego działacza państwowego i społecznego Ziemi Krakowskiej, prezesa Rady Krakowskiej TKŚ, mgr Jana NOWAKA, który ze względu na stan zdrowia poprosił o przyjęcie jego rezygnacji z pełnionej funkcji (został wybrany prezesem honorowym). Rada Krakowska dokonała wyboru jego następcy w osobie dr Józefa KABAJA, filozofa i etyka, długoletniego nauczyciela akademickiego, dotychczasowego wiceprezesa Rady.
 
 
Z obrad Prezydium Rady Krajowej TKŚ
 
Kolejne w obecnej kadencji spotkanie Prezydium Rady Krajowej Towarzystwa Kultury Świeckiej im. Tadeusza Kotarbińskiego, które 7 października 2015 r. obradowało w Warszawie, rozważyło i zaaprobowało Stanowisko naszego ruchu wobec wyborów parlamentarnych (zostało publikowane w nr 5 RES HUMANA, 2015), a także postanowiło poświęcić ocenie tych wyborów część najbliższego plenarnego spotkania Rady Krajowej. Prezydium zapoznało się z kolei z inicjatywą trzech Fundacji: im. Kelles-Krauza, Fundacji AMICUS EUROPEA przy współudziale Fundacji im. Friedricha Eberta o powołaniu FORUM POSTĘPU: EDUKACJA ? KULTURA ? POLITYKA i wyraziło gotowość uczestnictwa w tej cennej inicjatywie. FORUM, respektując autonomię jego sygnatariuszy, dążyć będzie do inicjowania debat i prac badawczych integrujących wysiłki intelektualnych środowisk polskiej lewicy i ich wspólne działanie na rzecz rozwoju bliskich lewicy wartości ideowych, społecznych i politycznych, także na rzecz kultury otwartej, w nie mniejszym stopniu otartej na humanistyczne wartości świeckie. Posiedzenie, któremu przewodniczył prezes Rady Krajowej prof. Paweł KOZŁOWSKI z udziałem honorowgo prezesa prof. Jerzego J. WIATRA, zapoznało się również z bieżącymi problemami pracy Towarzystwa.
 
 
Pamięci Tadeusza Boya-Żeleńskiego

W 74. rocznicę męczeńskiej śmierci Tadeusza Boya-Żeleńskiego Rada Wojewódzka Towarzystwa Kultury Świeckiej w Krakowie zorganizowała 6 lipca 2015 r., jak co roku, uroczyste spotkanie działaczy ruchu przy popiersiu tego wielkiego polskiego pisarza i humanisty.
Tego dnia, w samo południe, zgromadzonych na krakowskich Plantach uczestników spotkania powitał prezes Rady Wojewódzkiej Jan NOWAK, który w krótkim wystąpieniu przypomniał czas pobytu Boya w Krakowie i Jego serdeczne związki z królewskim grodem. Następnie złożone zostały kwiaty i zapalone znicze a chwila milczenia stała się wyrazem hołdu i uznanie dla życia i dzieła Boya-Żeleńskiego, trwale obecnego w polskiej kulturze.
W drugiej części uroczystości w gościnnych murach I Liceum Ogólnokształcącego usytuowanego przy Plantach, szkoły, w której uczył się Tadeusz Żeleński, odbyła się dyskusja na temat współczesnych kontrowersji światopoglądowych i politycznych zainicjowana wystąpieniami wiceprezesa Rady Krakowskiej Towarzystwa dr Józefa KABAJA i sekretarza Rady mgr Sławomira BRODZIŃSKIEGO. Uczestnicy dyskusji, nawiązując do dziedzictwa myśli Boya, wyrazili niepokój o stan wielu polskich spraw, a wśród nich poziomem ostrego konfliktu politycznego i aksjologicznego dzielącego dziś polską scenę polityczną i polskie społeczeństwo oraz wywierającym wysoce ujemny wpływ na jego codzienne życie. W debacie głos zabierali: prof. Józef LIPIEC, prezes Stowarzyszenia Kuźnica doc. Andrzej KURZ, b. posłanka mgr Anna FILEK oraz mgr Stanisław SROKA.
Zebrani przyjęli także program przyszłorocznych odchodów 75. rocznicy śmierci Tadeusza Boya-Żeleńskiego, w ramach których odbędzie się sesja naukowa poświęcona dziedzictwu literackiemu autora Słówek oraz wyjazd grupy działaczy w lipcu 2016 r. do Lwowa na organizowane tam odchody rocznicy śmierci Boya.
 
 
Debata o lewicy

To spotkanie kilkudziesięciu znanych osób świata polskiej lewicy, które przybyły 20 czerwca 2015 r. na zaproszenie trzech fundacji: i którzy podjęli debatę nad sytuacją socjaldemokracji w Polsce i Europie na tle współczesnych przemian społecznych mówili w swej istocie o niezwykle trudnym stanie spraw polskiej lewicy, o sytuacji zagrażającej samym fundamentom jej dalszego istnienia.
Kierunki debaty określiły trzy wystąpienia wprowadzające: dyr. Ireneusza BILA z Fundacji AMICUS EUROPEA, dr Sławomira WIATRA z Fundacji im. Kazimierza Kelles-Krauza oraz dyr. Rolanda FEICHTA z Przedstawicielstwa Fundacji im. Friedricha Eberta w Polsce, a udział w debacie Aleksandra KWAŚNIEWSKIEGO oraz liderów kilku partii lewicowych nadały spotkaniu rangę szczególną.
Trudna sytuacja polskiej lewicy nie jest odosobniona, z trudnymi problemami boryka się dziś bowiem wiele znanych i zasłużonych partii socjaldemokratycznych w całej zachodniej Europie. Zastanawiano się nad źródłami i charakterem tych trudności: mówiono o wyczerpaniu się ?siły nośnej? wielu istotnych dotąd idei programowych, o pojawieniu się problemów nowych, wynikających z procesów globalizacji, wobec których wiele państw i społeczeństw oraz lewica pozostają często bezradne, choć wciąż poszukują nowych idei i rozwiązań zdolnych pokonać zjawiska stwarzające wiele napięć społecznych, jak choćby problem społecznych nierówności, migracji czy narastania radykalnych ruchów społecznego i politycznego protestu. Socjaldemokracji europejskiej brakuje strategii politycznej, dlatego tym większego znaczenia nabierają idee wolności, solidarności i sprawiedliwości ? owe drogowskazy, które były i wciąż pozostają znakami orientującymi siły europejskiej lewicy. One były i muszą pozostać znakami niewzruszonymi.
W odniesieniu do polskich realiów drogowskazy te określały treść wystąpień kolejnych uczestników debaty: Andrzeja CELIŃSKIEGO, Michała SYSKI, Michała SUTKOWSKIEGO, Piotra SZUMLEWICZA, poseł Anny GRODZKIEJ, prof. Jana HARTMANA, prof. Danuty WANIEK, posła Ryszarda KALISZA, prof. Jerzego J. WIATRA, doc. Andrzeja KURZA, Tomasza KALITY. Mówiono o postępującym zmniejszaniu się roli oraz obowiązków państwa wobec obywateli, o jego deprecjonowaniu, o rosnącej prywatyzacji szkolnictwa, kultury czy służby zdrowia i przerzucaniu kosztów na obywateli, co wpływa na rosnące w ten sposób zubożenie wielu grup społecznych; wskazywano na potrzebę budowy nowoczesnego przemysłu, na tworzenie nowych miejsc pracy; mówiono o potrzebie stanowczego sprzeciwu wobec wzrastającej agresywności Kościoła i jego roszczeń do ?rządu dusz?, do dominacji nad państwem; o opracowaniu programów powstrzymujących narastanie społecznych nierówności w sprzeciwie wobec neoliberalnej polityki gospodarczej; przypomniano ważne, a zapomniane, studium programowe polskiej lewicy w postaci ?Projektu dla Polski? opracowane przez zespół prof. J, Reykowskiego; wskazywano na potrzebę sprzeciwu wobec fali rusofobii i atmosferze wojennego zagrożenia Polski; i mówiono wreszcie o potrzebie konsolidacji lewicy, o porzuceniu ambicji czy egoizmu w zachowaniach politycznych niektórych jej liderów a skupieniu na poszukiwaniu dróg jedności lewicy.
I do tej właśnie kwestii odniósł się w dobitnych słowach w swoim wystąpieniu Aleksander KWAŚNIEWSKI na zakończeni tej debaty. Zwycięstwo kandydata prawicy w wyborach prezydenckich musi być sygnałem alarmowym dla lewicy, a realna groźba zniknięcia lewicy ze sceny politycznej byłaby dramatycznym wydarzeniem dla Polski. Dlatego konieczna jest, jak nigdy dotąd, jedność i konsolidacja wszystkich sił polskiej lewicy, jest pilne opracowane programu doraźnego na wybory parlamentarne i programu długofalowego. W tych wszystkich działaniach rolę istotna mogłyby pełnić takie jak ta właśnie, debaty programowe. A dziękując organizatorom za podjętą inicjatywę zachęcił do jej kontynuacji, do ukształtowania się forum myśli lewicy, do powstania trwałego intelektualnego zaplecza lewicy. Rolę koordynatora kolejnych debat podjęła się Fundacja im. Kazimierza Kelles-Krauza.
Nie sposób w tym miejscu nie wspomnieć o kilku ?spotkaniach profesorskich? na temat sytuacji na lewicy, które odbyły się w pierwszych miesiącach tego roku w Sejmie RP z inicjatywy Stowarzyszenia ?Kuźnica? pod patronatem wicemarszałka Sejmu Jerzego WENDERLICHA. Powyżej drukowany tekst wystąpienia prof. Pawła KOZŁOWSKIEGO, ekonomisty i socjologa z Uniwersytetu Warszawskiego, prezesa Rady Krajowej Towarzystwa Kultury Świeckiej im. Tadeusza Kotarbińskiego jest świadectwem tej inicjatywy.
 
 
Z obrad Prezydium Rady Krajowej TKŚ

Pod przewodnictwem prezesa prof. Pawła KOZŁOWSKIEGO obradowało 28 kwietnia 2015 r. w Warszawie kolejne w obecnej kadencji posiedzenie Prezydium Rady Krajowej Towarzystwa Kultury Świeckiej im. Tadeusza Kotarbińskiego.
Zebrani wysłuchali zwięzłej oceny mijającego roku pracy Towarzystwa od ostatniego XII Zjazdu Krajowego, której dokonał w słowie wprowadzającym prezes Rady. Zwrócił uwagę, że był to rok kontynuacji dotychczasowych kierunków działania ruchu, a zarazem czas poszukiwania nowych inicjatyw, pozwalających na szersze społeczne oddziaływanie ruchu. Podkreślił, że Towarzystwo było i pozostanie częścią szeroko pojętej polskiej lewicy i jest żywotnie zainteresowane w poszukiwaniu dróg prowadzących do konsolidacji jej różnych nurtów prowadzących do znaczącego wzrostu roli i pozycji lewicy na polskiej scenie politycznej.
W kolejnej części obrad Prezydium zapoznało się z relacją redaktora naczelnego ?RES HUMANA? dr Zdzisława Słowika o debacie panelowej na temat kultury otwartej i jej zagrożeń, zorganizowanej wspólnie z Polskim Oddziałem Stowarzyszenia Kultury Europejskiej w warszawskim Domu Literatury i w której uczestniczyli wybitni przedstawiciele polskiej nauki i kultury, a wśród nich pisarz Eugeniusz KABATC oraz profesorowie Andrzej MENCWEL, Andrzej WALICKI, Jerzy J. WIATR (zapis tej debaty wypełnia specjalny suplement stanowiący część obecnego numeru ?RES HUMANA?). Prezydium podjęło szereg ustaleń co do powołania zespołu ds. ekonomicznych przy Prezydium Rady Krajowej (referował ten problem wiceprezes mgr Tadeusz ŻAJKOWSKI) oraz zapoznało się z informacją dotyczącą kontaktów międzynarodowych Towarzystwa, które przedstawił członek zespołu doradców Towarzystwa red. Daniel ZBYTEK. W końcowej części obrad Prezydium ustaliło na drugą połowę października doroczne posiedzenie Rady Krajowej Towarzystwa.
 
 
1 Maja o neutralności światopoglądowej państwa

Niedawno reaktywowany Oddział Wojewódzki TKŚ w Kielcach, kierowany przez Andrzeja PIETRZYKOWSKIEGO, poszukuje form aktywnego uczestnictwa w życiu społeczno-politycznym i kulturalnym tego pięknego regionu kraju. Nie są to poszukiwania łatwe ze względu na wiele uwarunkowań obiektywnych i subiektywnych, wśród których niemały wpływ odgrywają resentymenty związane z rozumieniem idei świeckich jako ważnych składników kultury humanistycznej. Ze świadomością tych wszystkich uwarunkowań działacze Oddziału uczestniczyli w tegorocznym święcie 1.Majowym w Kielcach, wnosząc w ideowe wartości tego święta ideę państwa neutralnego światopoglądowo, w którym prawo państwowe w naszym kraju nie może być stanowione pod dyktando hierarchów Kościoła.
 
 
Towarzystwo na Pomorzu Zachodnim

Oddział Towarzystwa Kultury Świeckiej w Koszalinie, któremu przewodzi dr Antoni JAŚKIEWICZ, podjął w ostatnim czasie inicjatywę spotkań ze mieszkańcami Pomorza Zachodniego. Owocne w tej mierze działania podjęła jako pierwsza w regionie mgr Genowefa KLINGIERT w Darłowie, realizując cykl wykładów z dziedziny religioznawstwa, które spotkały się z żywym zainteresowaniem. Pani G. Klingiert, jako wiceprezes Oddziału Koszalińskiego TKŚ, podejmuje wiele innych ciekawych inicjatyw, m.in. skierowanych do środowisk dzieci i młodzieży. Zasługuję na uznanie i szacunek.
 
 
Kultura otwarta i jej zagrożenia

Na tak sformułowany temat, zaproponowany przez Polski Oddział Europejskiego Stowarzyszania Kultury oraz Towarzystwo Kultury Świeckiej im. Tadeusza Kotarbińskiego i redakcję ?RES HUMANA?, debatowali 15 kwietnia 2015 r. w Domu Literatury w Warszawie wybitni przedstawiciele świata nauki i kultury.
Debatę rozpoczął pisarz Eugeniusz KABATC po czym głos kolejno zabierali: prof. Paweł KOZŁOWSKI, socjolog i ekonomista, prof. Andrzej MENCWEL, antropolog i historyk kultury, Wacław SADKOWSKI, krytyk literacki, prof. Andrzej WALICKI, filozof i historyk idei oraz prof. Jerzy J. WIATR, socjolog i politolog. Uczestnicy panelu poszukiwali najpierw istoty pojęcia ?kultury otwartej?, wskazując na jej rozległe horyzonty humanistyczne, jej otwarcie zwrócone ku wartości tolerancji oraz dialogu i porozumienia między ludźmi rozwijanego w duchu szacunku dla ludzkiej godności. Mówili też o wielu zagrożeniach tej kultury w dobie współczesnej, płynących zarówno z postępującego procesu marketyzacji życia społecznego oraz inwazji kultury masowej, a także z tyle aktywnej, co agresywnej działalności skrajnej prawicy oraz fundamentalistycznych środowisk kościelnych.
W dyskusji, w której uczestniczyli także zaproszeni goście debaty, dominowała troska o obecny stan i perspektywy kultury otwartej w naszym kraju, o potrzebie jej mądrego mecenatu ze strony państwa, o potrzebie jej obecności w edukacji, mediach, działalności wszystkich środowisk, którym bliskie są humanistyczne ideały kultury otwartej.
Zapis debaty, po autoryzacji tekstów, ukaże się drukiem w jednym z kolejnych numerów ?RES HUMANA?.
 
 
Debata o polskiej lewicy

Na jubileusz ćwierćwiecza swojego istnienia Fundacja im. Kazimierza Kelles-Krauza wraz w redakcją czasopisma: ?Myśl Socjaldemokratyczna? zorganizowały 28 marca 2015 r. w Warszawie spotkanie reprezentatywnych przedstawicieli środowisk polskiej lewicy na zupełnie nie odświętną, lecz istotnie merytoryczną debatę, o sytuacji i perspektywach lewicy w Polsce na tle wyzwań współczesnego czasu.
Po powitaniu przybyłych przez prezesa Fundacji dr Sławomira WIATRA, a wśród nich szczególnie serdecznie Aleksandra KWAŚNIEWSKIEGO i Leszka MILLERA zwięzłego wprowadzenia do debaty dokonał prof. Janusz REYKOWSKI, wybitny psycholog społeczny i jeden z głównych architektów Okrągłego Stołu, który skupił się na analizie etycznych wartości myśli socjalistycznej jako fundamentach konstytutywnych formacji lewicy.
Do myśli tej nawiązał w swoim wystąpieniu Aleksander KWAŚNIEWSKI wskazując, że w imię wartości etycznych właśnie ? sprawiedliwości, wolności czy tolerancji polska lewica, sterując sprawami państwa po 1989 roku, dokonała wielkich dokonań w sferze politycznej i społecznej, z których powinna być dumna. To dziedzictwo, podkreślił, może i powinno stanowić wskazówkę dla lewicy, kiedy myślimy o współczesnej Polsce i jej przyszłości.
W dyskusji, która się następnie wywiązała głos zabierali: prof. Jerzy J. WIATR (mówił m.in. o niezrozumiałej dla większości społeczeństwa w Polsce, inspirowanej przez część klasy politycznej i mediów, atmosferze wojennej czy propagandzie antyrosyjskiej oraz o potrzebie jedności polskiej lewicy, jeśli ma poważnie myśleć o współrządzeniu sprawami państwa); poseł Ryszard KALISZ (wskazywał na konieczność szukania odpowiedzi na pytanie jaką Polskę widzi lewica po zakończeniu dotacji unijnych); poseł Grzegorz NAPIERALSKI (mówił o potrzebie zmiany politycznej reprezentacji w polskim Sejmie, dziś zdominowanym przez środowiska prawicowo-konserwatywne oraz o wadze zgodnego współdziałania międzygeneracyjnych formacji w obrębie polskiej lewicy); Leszek MILLER (podkreślił, że myślenie o jedności polskiej lewicy bez SLD czy obok SLD to droga do nikąd, lecz myślenie otwarte zarazem na nowe inicjatywy programowe i nowe generacje polskiej lewicy); w wystąpieniach prof. Jacka RACIBORSKIEGIO i posła Andrzeja ROZENKA znalazły się kolejne sugestie dotyczące wagi odpowiedzi lewicy na wyzwania współczesne, w tym wynikające z procesów globalizacji i konfliktów międzykulturowych. Jeśli dodać, że wśród obecnych na spotkaniu byli także senatorowie Marek BOROWSKI i Włodzimierz CIMOSZEWICZ to można powiedzieć, że takiej reprezentacji znanych ludzi lewicy na wspólnym spotkaniu nie było w Polsce od bardzo dawna.
Może to dobry znak na nadchodzący czas dla lewicy. Na zakończenie spotkania poinformowano, że jego zapis zostanie opublikowany w jednym z najbliższych numerów ?Myśli Socjaldemokratycznej?.
 

Ośrodek Myśli Społecznej im. Ferdynanda Lassalla

Ośrodek, którego siedzibą jest Wrocław a jego współtwórcą i od samego początku dyrektorem jest nieprzerwanie red. Michał SYSKA, obchodził w marcu br. dziesiątą rocznicę swojego istnienia.
Z tej okazji w Warszawie odbyła się 23 marca 2015 r. konferencja naukowa, podczas której profesorowie Janusz REYKOWSKI i Danuta WANIEK skupili uwagę na współczesnym stanie demokracji, na jej wielorakich zagrożeniach, na jej daleko posuniętej identyfikacji ze strukturami neoliberalnej gospodarki, krępującej autonomię działań niezbędnych z punktu widzenia interesów społeczeństwa i demokratycznego państwa.
Konferencja była zwięczeniem cyklu seminariów prowadzonych przez Ośrodek we współpracy z Fundacją im. F. Eberta w Polsce, których dorobek zostanie utrwalony w formie książkowej.
Z okazji wspomnianego jubileuszu uczestnicy konferencji uczestniczyli w otwarciu wystawy zatytułowanej ?Zaczęło się od Lassalle?a: socjaldemokracja w Polsce i w Niemczech?, oprowadzani przez dyrektora przedstawicielstwa Fundacji im. F. Eberta w Polsce p. Rolanda FEICHTA.
Ośrodkowi Myśli Społecznej im. F. Lassalle?a, aktywnemu ośrodkowi działania na rzecz upowszechniania idei socjaldemokratycznych w Polsce oraz istotnemu w polskich debatach publicznych należą się serdeczne gratulacje wraz z życzeniami kolejnych lat twórczej działalności.
 
 
Kraków: debata o państwie świeckim
 
W ramach dorocznych spotkań, od ćwierćwiecza nieprzerwanie organizowanych przez Radę Krajową i Wojewódzką Towarzystwa Kultury Świeckiej we współpracy z Stowarzyszeniem ?Kuźnica? w Krakowie, kolejne takie spotkanie 13 grudnia 2014 r. było poświęcone dyskusji na temat demokratycznego państwa świeckiego. Jego tematyka nawiązała do wcześniejszych debat na ten temat, a ostatnio apelu polskich intelektualistów do władz państwowych w sprawie postępującej klerykalizacji kraju. W debacie krakowskiej problematykę świeckości państwa, w jej aspektach prawnych i historycznych, obszernie przedstawiła w wystąpieniu wprowadzającym do dyskusji prof. Danuta WANIEK z Akademii im. Frycza Modrzewskiego w Krakowie, znana zrazem działaczka społeczna. W dyskusji licznie zgromadzeni uczestnicy spotkania skupili się na społecznych realiach Polski współczesnej i na tym czy oraz w jakim stopniu konstytucyjne zasady ustrojowe III RP są przestrzegane przez wszystkich uczestników życia publicznego. Stwierdzono jednoznacznie, że zasad tych w jednakowym stopniu nie przestrzegają zarówno hierarchowie polskiego m Kościoła, jak i wielu przedstawicieli centralnych i lokalnych ogniw władzy publicznej. W opinii humanistów świeckich jest to sytuacja, która wymaga roztropnych rozmów i działań, choćby na forum Komisji Wspólnej przedstawicieli państwa i Kościoła, także wielu innych inicjatyw, które zmierzać powinny, w poczuciu wspólnej troski, do umacniania demokratycznego państwa prawa. Wskazał na ten aspekt wspólnej troski o państwo i na konieczność dialogu demokratycznego państwa z Kościołem prof. Paweł KOZŁOWSKI, prezes Rady Krajowej TKŚ, w swoim wystąpieniu na zakończenie debaty. Spotkanie, przebiegające w atmosferze nie wolnej także od opinii polemicznych, prowadzonych z wielką kulturą, prowadził prezes Rady Krakowskiej TKŚ mgr Jan NOWAK.
 
 
Reaktywowanie działalności TKŚ na Ziemi Kieleckiej
 
U końca minionego roku środowisko kilkunastu osób, z inicjatywy działacza społecznego, Andrzeja PIETRZYKOWSKIEGO, postanowiło reaktywować po wielu latach działalność Towarzystwa Kultury Świeckiej na Ziemi Kieleckiej. Na spotkaniu inauguracyjnym 4 grudnia 2014 r. zebrani omówili zadania programowe swojej pracy skupiając uwagę na potrzebie obrony świeckiego charakteru naszego państwa w sprzeciwie wobec jego postępującej klerykalizacji. Wyrazili w ten sposób swoją solidarność z głośnym listem otwartym polskich intelektualistów skierowanym do władz państwowych 17 października 2014 roku w tej sprawie. W części organizacyjnej spotkania wyłoniona została Rada Wojewódzka. Jej prezesem został wybrany Andrzej PIETRZYKOWSKI, wiceprezesem Maciej BURZYŃSKI, sekretarzem Barbara OLSZOWY. Omówiono też szereg praktycznych kwestii prowadzących do stworzenia Radzie Wojewódzkiej warunków aktywnej działalności.
Redakcja ?RES HUMANA? przyłącza się jak najserdeczniej do słów gratulacji i życzeń skierowanych przez Prezydium Rady Krajowej TKŚ do nowo powstałej Rady Wojewódzkiej Towarzystwa w Kielcach.
 
 
JUBILEUSZE I GRATULACJE DLA JUBILATÓW
 
W ostatnim czasie kilku bliskich środowisku świeckich humanistów i Redakcji Res Humana wybitnych Osób reprezentujących świat nauki i kultury, a wśród nich
??Eugeniusz KABATC, pisarz, autor kilkudziesięciu cenionych książek, a zarazem od wielu lat prezes Polskiego Oddziału Europejskiego Stowarzyszenia Kultury (SEC);
??Profesor Władysław MARKIEWICZ, nestor polskiej socjologii i promotor jej odrodzenia po wojnie;
??Dr Leonard PEŁKA, filozof i religioznawca oraz wieloletni działacz polskiego humanistycznego ruchu świeckiego
odchodzili budzące szacunek Jubileusze. Z tej okazji Rada Krajowa Towarzystwa Kultury Świeckiej im. Tadeusza Kotarbińskiego oraz Redakcja ?RES HUMANA? skierowały do Jubilatów specjalne listy gratulacyjne z najlepszymi życzeniami zdrowia, dalszej pracy twórczej i wszelkiego dobra.
 
 
Wieczór Eugeniusza Kabatca
 
Z okazji 85. rocznicy urodzin oraz wydania najnowszej książki ?Popołudnia filozofów? w domu literatury w Warszawie odbyło się 12 stycznia 2015 r. spotkanie z jubilatem zorganizowane przez wydawnictwo Res Humana i Polskie Stowarzyszenie Kultury Europejskiej (SEC). Spotkanie poprowadził Janusz Termer. O jubilacie i jego twórczości mówili Józef L. Krakowiak i Grzegorz Wiśniewski. Cały wieczór upłynął w atmosferze łagodnej mądrości, której siewcą jest znany pisarz Eugeniusz Kabatc.
 
 
W krakowskim TKŚ: bilans i perspektywy

W gościnnej Sali krakowskiej ?Kuźnicy? 22 października 2014 r. odbyło się statutowe zgromadzenie sprawozdawczo-wyborcze krakowskiej Rady TKŚ.
W referacie sprawozdawczym prezesa Rady mgr. Jana NOWAKA dokonano starannego opisu i oceny minionego czterolecia działalności tego czołowego ogniwa Towarzystwa w skali kraju. W bilansie działań mieszczą się doroczne konferencje problemowe o najważniejszych sprawach społecznych, moralnych i światopoglądowych Polski współczesnej; bardziej kameralne wieczory dyskusyjne; mieści się szczególna pamięć o Tadeuszu Boyu-Żeleńskim ? patronie Rady, a ostatnio Dni Świeckości, ukazujące idee ruchu szerokiej opinii społecznej. Wokół tych wszystkich inicjatyw skupiło się wokół krakowskiej Rady liczne grono wybitnych przedstawicieli nauki, kultury i działaczy społecznych, którzy kontynuują dziedzictwo Tadeusza Kotarbińskiego, Bogdana Suchodolskiego, Tadeusza Tomaszewskiego, Jana Legowicza, Włodzimierza Szewczuka, pierwszych uczestników krakowskich spotkań.
Duch tego dziedzictwa wciąż trwa, i był odczuwalny w głosach dyskutantów zgromadzenia: b. poseł na Sejm RP mgr Anny FILEK, redaktora naczelnego ?FORUM MYŚLI WOLNEJ? mgr Stanisława FRANCZAKA, dr Mariana DZIWISZA, mgr Lechosława MISZTALA, Stanisława BŁĄKAŁY, mgr Joanny TALAR i Jacka PELCZARA. Mówiono o niepokojącym dymisjonowaniu państwa ze sfer życia jemu konstytucyjnie podległych na rzecz polskiego Kościoła; o potrzebie nadania nauce etyki i wychowania obywatelskiego charakteru przedmiotów obligatoryjnych we wszystkich polskich szkołach; o potrzebie korzystania z nowoczesnych środków komunikacji w działalności Towarzystwa. Do bogactwa tej dyskusji odniósł się na jej zakończenie obecny na zgromadzeniu członek Prezydium Rady Krajowej TKŚ, naczelny redaktor ?RES HUMANA? dr Zdzisław SŁOWIK.
W końcowej części spotkania dokonano wyboru władz Rady Krakowskiej powierzając ponownie godność jej prezesa mgr. Janowi NOWAKOWI, funkcje wiceprezesów ? mgr Stanisławowi FRANCZAKOWI i dr Józefowi KABATOWI, sekretarzem Rady ? został wybrany mgr Sławomir BRODZIŃSKI, a przewodniczącym Komisji Rewizyjnej Rady ? mgr Zdzisław LEŚ. W przyjętej na zakończenie obrad uchwale zebrani postanowili kontynuować dotychczasowe formy działania Rady i rozwijać nowe, odpowiadające wyzwaniom, które humanistycznemu ruchowi świeckiemu przynosi współczesny czas.
 
 
W Radzie Koszalińskiej Towarzystwa

W ostatnim czasie spotkania działaczy i sympatyków Towarzystwa Kultury Świeckiej poświęcone były aktualnym problemom społeczno-kulturalnym Ziemi Koszalińskiej w perspektywie wyborów samorządowych.
W ramach spotkań zebrani spotkali się i dyskutowali z kandydatami środowisk lewicowych na urząd prezydenta miasta Koszalina ? panem Adamem Ostaszewskim oraz do Rady Miasta ? panią Danutą Chałat. Oba spotkania zostały uznane przez ich uczestników za ważny i cenny obywatelski głos humanistów świeckich w ogólnospołecznych sprawach Ziemi Koszalińskiej.
 
 
30 IX 2014 r. odszedł od nas przeżywszy 98 lat Julian Kawalec

Honorowy prezes Stowarzyszenia Twórczego Artystyczno-Literackiego oraz redaktor ?Forum Myśli Wolnej?.
Zapisał się w historii literatury polskiej i światowej jako wspaniały poeta i prozaik, twórca dzieł tłumaczonych na 25 języków obcych, członek PEN Klubu i Stowarzyszenia Kultury Europejskiej (SEC). Prezes Krakowskiego Oddziału ZLP w latach 1966?1976.
Był absolwentem polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, w czasie okupacji uczestnikiem działalności konspiracyjnej, a po wojnie redaktorem wielu czasopism oraz Rozgłośni Krakowskiej Polskiego Radia
Za swoją bogatą twórczość, w wśród niej głośne Ziemi przypisany, Tańczący jastrząb czy w W gąszczu bram, otrzymał liczne nagrody i odznaczenia, m.in. Nagrodę Państwową I i II stopnia, Order Sztandaru Pracy I klasy, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, tytuł honorowy Zasłużonego dla Kultury Narodowej oraz odznaczenie krakowskie Honoris Gratia.
Odszedł od nas wybitny humanista o chłopskim rodowodzie, kronikarz przemian społecznych, piewca przyrody, ukazujący zagrożenia współczesnej cywilizacji. Odszedł pisarz Reymontowskiego pokroju, psycholog postaci, mistrz metafory poetyckiej, niezmordowany wędrowiec przez Gorce na Turbacz, pielęgnujący miłość do człowieka i szacunek dla chleba.

Żegnamy Ciebie, Drogi Prezesie i Redaktorze, nasz Drogi Przyjacielu.
Cześć Twojej pamięci.
Członkowie Stowarzyszenia Twórczego Artystyczno-Literackiego
i Rady Krakowskiej Towarzystwa Kultury Świeckiej

Do tych słów pamięci naszych przyjaciół z Krakowa przyłącza się Rada Krajowa Towarzystwa Kultury Świeckiej im. Tadeusza Kotarbińskiego oraz redakcja ?RES HUMANA?
 
 
Z obrad Prezydium Rady Krajowej TKŚ

Pod przewodnictwem prezesa Rady Krajowej Towarzystwa Kultury Świeckiej im. Tadeusza Kotarbińskiego prof. Pawła KOZŁOWSKIEGO 16 października 2014 r. odbyło się pierwsze po XII Zjeździe Krajowym Towarzystwa posiedzenie nowo wybranego Prezydium Rady Krajowej.
W wystąpieniu wprowadzającym do debaty prezes Rady przypomniał najważniejsze przesłania programowe Zjazdu Krajowego, uwypuklając potrzebę konsolidowania działań Towarzystwa wokół problemów pozytywnych, ukierunkowanych na kształtowanie otoczenia działania ruchu w duchu humanistycznych wartości świeckich, wartości dialogu i tolerancji, ale też w sprzeciwie wobec wszelkich działań dezintegrujących życie społeczne płynących z religijnego, ideologicznego lub politycznego ekstremizmu.
W tym kontekście Prezydium rozpatrzyło i przyjęło do realizacji inicjatywę przeprowadzenia debaty panelowej na temat sytuacji i perspektyw polskiej kultury poddanej ostatnio różnym presjom i cenzurze. Zebrani zapoznali się z bieżącymi sprawami działania Towarzystwa; dokonano też podziału zadań pomiędzy nowo wybranymi funkcyjnymi członkami Prezydium oraz rozpatrzono powołanie zespołu ds. ekonomicznych przy Prezydium Rady z zadaniem podjęcia różnych inicjatyw a rzecz pozyskania środków pozwalających na realizację programowych zadań Towarzystwa.
 
 
Dziedzictwo Kanta a czas współczesny

?Wokół Kantowskiej etyki oraz koncepcji wiecznego pokoju? toczyła się 26 września 2014 r. w Domu Literatury przy Placu Zamkowym w Warszawie debata licznego grona ludzi nauki i kultury, zorganizowana na inaugurację kolejnego roku spotkań przez Polski Oddział Stowarzyszenia Kultury Europejskiej (SEC) przy współudziale redakcji ?Dialogue and Universalism? oraz naszego czasopisma ? ?Res Humana?.
Po wystąpieniu wprowadzającym do debaty znanego pisarza a zarazem prezesa SEC Eugeniusza KABATCA z referatami podejmującymi różne aspekty dziedzictwa Immanuela Kanta wystąpili kolejno: prof. Maria SZYSZKOWSKA, prof. Mirosław ŻELAZNY, prof. Irena WOJNAR, prof. Paweł ŁUKÓW, dr hab. Józef KRAKOWIAK, prof. Karol BAL, dr Jakub SZCZEPAŃSKI oraz znany krytyk literacki i z-ca redaktora naczelnego ?Res Humana? Wacław SADKOWSKI.
Do licznych wątków podjętych w referatach nawiązywali uczestnicy dyskusji, podkreślając wciąż wielką wagę dziedzictwa Kanta w dobie współczesnej.
Dorobek konferencji, po skompletowaniu wszystkich tekstów i ich przygotowaniu redakcyjnym, zostanie w wersji skróconej opublikowany w specjalnym Suplemencie w jednym z najbliższych numerów ?Res Humana?.
 
 
 
Festiwal Okupacyjny Teatru Ósmego Dnia w Poznaniu
 
Trwający prawie miesiąc (19 października do 16 listopada 2014 r.) Festiwal to przedsięwzięcie, które łączy w sobie szereg spotkań, wystąpień, wystaw, dyskusji czy prezentacji teatralnych. W trakcie imprezy miała miejsce debata panelowa i dyskusja z udziałem publiczności pt. ?Różne Barwy Racjonalizmu. W obronie wolności słowa i ekspresji artystycznej?. W spotkaniu wzięli udział: Kaja Bryx (prezeska oddziału wrocławskiego Polskiego Stowarzyszenia Racjonalistów), Piotr Napierała (wiceprezes PSR), Jacek Tabisz (prezes PSR) i Radosław Czarnecki (reprezentujący Towarzystwo Kultury Świeckiej). Przedstawiamy materiał filmowy z tego przedsięwzięcia wyemitowany przez Racjonalista TV.
 
 
 
25 lat w cieniu Kościoła
 
Z inicjatywy środowisk feministycznych oraz koalicji stowarzyszeń ateistycznych 30 czerwca 2014 roku w gmachu Sejmu RP i pod patronatem wicemarszałek Wandy Nowickiej, miała miejsce konferencja 25 lat w cieniu Kościoła - W hołdzie Barbarze Stanosz. Liczne grona działaczy wspomnianych środowisk, którzy po wielogodzinnej debacie przyjęli na jej zakończenie Deklarację w obronie demokracji przed postępującą klerykalizacją Polski. Poniżej zamieszczamy obszerne fragmenty tego dokumentu, podpisanego m.in. przez Wandę Nowicką, prof. Ewę Łętowską, prof. Jana Woleńskiego, Ninę Sankari oraz kilkudziesięciu innych osób reprezentujących środowiska ludzi nauki, kultury, mediów.
 
DEKLARACJA
W OBRONIE DEMOKRACJI PRZED POSTĘPUJĄCĄ KLERYKALIZACJĄ POLSKI

Uczestnicy konferencji ?25 lat w cieniu Kościoła. W hołdzie Barbarze Stanosz? wyrażają protest przeciwko postępującej klerykalizacji życia publicznego, która rujnuje konstytucyjnie zagwarantowaną bezstronność światopoglądową władzy państwowej i samorządowej w Polsce, prowadzi do demontażu państwa prawa i niszczy polską demokrację. Próby zaostrzania prawa antyaborcyjnego z wprowadzeniem karalności kobiet, awantura o ?gender?, państwowe obchody kanonizacji Jana Pawła II, Deklaracja wiary pracowników służby zdrowia i oświadczenia środowisk prawniczych w podobnym duchu, a zwłaszcza najnowsze ataki na wolność słowa i wyrazu w oraz decyzją władz o zdjęciu z afisza sztuki ?Golgota Picnic? pod groźbą użycia siły przez agresywne grupy ? to niebezpieczne działania zmierzające do wprowadzenia państwa wyznaniowego w Polsce ?
Polska ?ukrzyżowana? od sali sejmowej po żłobki, od urzędów pocztowych po banki; kobiety pozbawione elementarnego prawa do decydowania o swoim ciele i losie, zmuszane do noszenia ciąży z ciężko uszkodzonym płodem i rodzenia dzieci niezdolnych do przeżycia; szkoła publiczna zamieniana w katolicką medresę, gdzie uczniowie mają więcej lekcji religii niż biologii; uczeni poddani presji ograniczania wolności badań naukowych; artyści z kneblem na ustach; lekarze nakłaniani do uznania wyższość prawa boskiego nad państwowym, prawnicy powołujący się na prawo kanoniczne; księża stojący ponad prawem i posłowie modlący się o deszcz. A w tle bezimienny obywatel, który bez względu na wyznanie lub jego brak płaci za zawłaszczanie przestrzeni publicznej i ustanawianie państwa wyznaniowego przez Kościół Katolicki przy wsparciu elit politycznych korzystających na sojuszu tronu i ołtarza.
W ostatnim okresie doszło do gwałtownego nasilenia antydemokratycznych działań ze strony konserwatywnych środowisk katolickich, w tym do otwartego nawoływania przez hierarchów do nieprzestrzegania prawa państwowego oraz do popierania bojówek katolickich wymuszających przemocą fizyczną lub groźbą jej zastosowania przyjęcie rozwiązań niezgodnych ze standardami demokratycznego państwa prawa, w tym cenzury prewencyjnej. Dzieje się to przy nieadekwatnej reakcji władz centralnych i lokalnych lub ich bierności, a czasem także otwartej przychylności.
Nie kwestionujemy prawa ludzi wierzących do praktykowania religii zgodnie z dogmatami ich wiary. Sprzeciwiamy się jednak narzucaniu katolickich nakazów i zakazów całemu społeczeństwu. Protestujemy przeciwko ograniczaniu wolności w Polsce, w tym fundamentalnej wolności sumienia oraz wolności słowa i wyrazu artystycznego. Wzywamy władze rządowe i samorządowe do przestrzegania standardów demokratycznego państwa prawa, w którym żaden obywatel nie jest ani uprzywilejowany, ani dyskryminowany ze względu na wyznawaną wiarę lub jej brak i głoszone poglądy.
Domagamy się przestrzegania zasad demokracji w Polsce.
Warszawa, 30.06.2014 r.
 
 
XII Zjazd Krajowy Towarzystwa Kultury Świeckiej
 
Z udziałem kilkudziesięciu delegatów z różnych regionów kraju oraz zaproszonych gości obradował 24 maja 2014 r. w Warszawie XII Zjazd Krajowy Towarzystwa Kultury Świeckiej im. Tadeusza Kotarbińskiego. Zjazd dokonał oceny działalności ruchu w minionej kadencji, odniósł się też do obecnej sytuacji w kraju i na świecie. Uczestnicy przedsięwzięcia przyjęli sprawozdanie z działalności TKŚ za ostatnie cztery lata jak również wysłuchali opinii Komisji Rewizyjnej w tejże sprawie. Zjazd określił zadania Ruchu na najbliższe lata. Delegaci wybrali władze Towarzystwa. Prezesem Rady Krajowej został prof. dr hab. Paweł Kozłowski. Nowy prezes TKŚ jest profesorem Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się ekonomią polityczną, ekonomią transformacji i społecznymi oraz ideowymi aspektami przekształceń systemowych. Uprawia również krytykę sztuki.
Dokonano też wyboru nowej Rady Krajowej Towarzystwa, w której skład weszły osoby rekomendowane przez oddziały terenowe stowarzyszenia oraz przedstawiciele centrali naszej organizacji. Zespołem Doradczym TKŚ pokieruje prof. dr hab. Danuta Waniek. Tytuł honorowego prezesa TKŚ przyznano prof. dr hab. Jerzemu J. Wiatrowi.  Grupa zasłużonych osób związanych z organizacją otrzymała odznaczenia i wyróżnienia TKŚ. Obecna na zjeździe wicemarszałek Sejmu RP Wanda Nowicka życzyła Towarzystwu owocnej działalności na rzecz ruchu świeckiego. Na zjeździe pojawili się i głos zabrali przedstawiciele bliskich naszemu środowisku organizacji lewicowych i racjonalistycznych. Odczytano także pismo wicemarszałka Sejmu RP Jerzego Wenderlicha.
Obszerniejszą informację o obradach Zjazdu, jego dokumentach programowych oraz omówienie dyskusji z tego przedsięwzięcia publikujemy pod linkiem.
 
 
 
W Koszalinie o emancypacji

W Radzie Koszalińskiej Towarzystwa dyskutowano m.in. na temat krucjaty Kościoła polskiego wobec problematyki gender. Uznano, że ta ważna problematyka związana z dążeniem do równości kobiet i mężczyzn w wielu sferach codziennego życia i temu życiu pragnąca dobrze służyć, została przez polski Kościół sprowadzona do urojonej ideologii, z którą podjął walkę przekraczającą wszelkie granice zdrowego rozsądku i powagi.
 
 
Wybory w Poznaniu

W Radzie Wielkopolskiej TKŚ okres przedzjazdowy poświęcono odbyciu walnego Zgromadzenia członków Towarzystwa, podczas którego dokonano oceny minionych dwóch lat działalności Rady oraz określono zadania na kolejne dwa lata, a także przeprowadzono wybory władz Rady: jej przewodniczącym został wybrany ponownie dr Arkadiusz OGRODOWCZYK, wiceprzewodniczącym mgr Henryk KANIA a sekretarzem p. Hanna OKONEK. Dokonano także wyboru delegatów na XII Zjazd Krajowy Towarzystwa.
 
 
VIII Festiwal Racjonalistyczny

Już po raz ósmy Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów, tym razem przy współudziale Towarzystwa Kultury Świeckiej im. Tadeusza Kotarbińskiego, Towarzystwa Humanistycznego oraz Internetowej Listy Ateistów i Agnostyków, zorganizowało 30 marca 2014 r. w Warszawie spotkanie przyjaciół i sympatyków ruchu. Podczas tego spotkania dyskutowano na temat przestrzegania konstytucyjnej zasady neutralności światopoglądowej państwa oraz nad licznymi przypadkami naruszania tej zasady w praktyce działalności wielu organów państwa i ogniw samorządowych.
W programie Festiwalu jego uczestnicy na warszawskim Rynku Starego Miasta uczcili chwilą skupienia pamięć szlachcica, Kazimierza Łyszczyńskiego, skazanego na śmierć i ściętego na tym Rynku 30 marca 1688 r. za prace nad dziełem ?O nieistnieniu Bogów?, przyznali Statuetkę Racjonalisty Roku 2013 r. Maciejowi PSYKOWI oraz mieli okazję zapoznać się, w czasie oficjalnej prezentacji, z programem i planami działania nowej internetowej TELEWIZJI RACJONALISTA, którą zaprezentowali Marek PAWŁOWSKI i Grzegorz ROMAN. We wszystkich spotkaniach uczestniczyli ł przedstawiciele Towarzystwa Kultury Świeckiej.
Warto dodać, że w tym samym czasie w Warszawie odbyły się trzydniowe Dni Ateizmu zorganizowane przez niezależne środowiska racjonalistyczne i feministyczne, z udziałem gości z zagranicy, w czasie których debatowano nad konsekwentnym oddzieleniem państwa od Kościoła. Wśród organizatorów Dni były m.in. panie Nina SANKARI (Europejska Inicjatywa Feministyczna) i Renata WÓJCIK (Fundacja Wolność od Religii) oraz Krystian LEGIERSKI z Grupy Inicjatywnej ds. Związków Partnerskich.
 
 
Przed Zjazdem Krajowym TKŚ
 
Pod przewodnictwem prezesa prof. Jerzego J. WIATRA obradowało 26 lutego 2014 r. Prezydium Rady Krajowej TKŚ im. Tadeusza Kotarbińskiego.
Zebrani omówi problemy programowe, organizacyjne i personalne związane z XII Krajowym Zjazdem Towarzystwa, który odbędzie się w Warszawie w maju 2014 r. i zgodnie ze statutem dokona bilansu i oceny czteroletniej działalności Towarzystwa (2010?2014), określi kierunki działania na nową kadencję oraz dokona wyboru władz krajowych Towarzystwa.
W chwili obecnej trwają spotkania członków Towarzystwa w różnych ośrodkach działania ruchu w kraju, podczas których wybierani są delegaci na Zjazd Krajowy Towarzystwa.
Prezydium wyraziło przekonanie, że XII Zjazd Krajowy TKŚ stanie się kolejnym, ważnym krokiem w utrwalaniu dotychczasowego, ponad stuletniego, dorobku ruchu i określi nowe kierunki działania odpowiadające wymogom czasów współczesnych.
 
 
Nagrody Kryształowego Świecznika
 
W Warszawie 27 lutego 2014 r. odbyło się uroczyste spotkanie, podczas którego wręczone zostały, już po raz drugi, doroczne Nagrody Kryształowego Świecznika, ufundowane z inicjatywy i pod patronatem wicemarszałek Sejmu RP Wandy NOWICKIEJ, osobom oraz organizacjom społecznym, które w ?ostatnim roku podjęły szczególnie ważne inicjatywy na rzecz budowy świeckiego państwa i pełnej realizacji konstytucyjnej zasady jego rozdziału od Kościoła?.
W tegorocznej edycji Nagrody jej Kapituła w składzie: wicemarszałek Wanda Nowicka oraz poseł Robert Biedroń, prof. Jan Hartman, dr Bożena Keff, prof. Stanisław Obirek i prof. Magdalena Środa przyznała je:
??prof. Ewie ŁĘTOWSKIEJ za mądrość i odwagę w obronie praw człowieka i jego godności oraz konsekwentne upowszechnianie konstytucyjnej zasady autonomii państwa i Kościoła, świeckości demokratycznego państwa prawa;
??pani mgr Małgorzacie MARENIN, nauczycielce z województwa Świętokrzyskiego, prezes Stowarzyszenia Stop Stereotypom, za wiele cennych inicjatyw, w tym za pozwanie do sądu abp Józefa Michalika w związku z jego niestosowną wypowiedzią na temat stosunku Kościoła i duchownych do pedofilii;
??insp. Karolowi SZWALBE, komendantowi policji miasta Radomia, za odwagę w obronie konstytucyjnej zasady neutralności światopoglądowej państwa, w tym za jego głośną decyzję w sprawie obecności krzyży w pomieszczeniach służbowych podległej mu komendy;
??redakcji kwartalnika BEZ DOGMATU, za intelektualną refleksję na tematy ideowe, światopoglądowe i moralne oświetlane z punktu widzenia myśli racjonalistycznej i świeckiej.
Kapituła Fundacji, uwzględniając wskazania i opinie internautów wyrażone w procedurze nominacyjnej, i podzielając je, przyznała Kryształowy Świecznik Jackowi TABISZOWI, prezesowi Polskiego Stowarzyszania Racjonalistów za znaczące osiągnięcia ruchu i jego osobiste na rzecz świeckiego demokratycznego państwa prawa.
Zostały także przyznane dwa wyróżnienia.
W wygłoszonych laudacjach oraz wystąpieniu końcowym wicemarszałek Wandy Nowickiej wyrażono głęboki szacunek wszystkim osobom wyróżnionym za ich odważny trud powiększający w naszym kraju przestrzeń wolności światopoglądowej i prawa do własnego sumienia, do uniwersalnych wartości humanistycznych, do świeckiego demokratycznego państwa prawa.